na Rohatkę

Czas przejścia: 10 h 10 min
Poziom zaawansowania: bardzo trudno

 

Trasa jest długa i wymagająca kondycyjnie, znajdują się na niej sztuczne ubezpieczenia. Z tego względu polecana jest turystom, którzy mają już większe doświadczenie w górskich wędrówkach.

ŁYSA POLANA
Wysokość: 971 m

Łysa Polana to duża polana położona w Dolinie Białki w Tatrach Wysokich. Jej słowacka nazwa to Lysá poľana. Dawne przejście graniczne na Łysej Polanie zlokalizowane jest nad rzeką Białką, w miejscu, w którym od Drogi Oswalda Balzera, wiodącej na Palenicę Białczańską, odgałęzia się słowacka Droga Wolności w kierunku miasta Wysokie Tatry (Vysoké Tatry). Budynki graniczne pamiętają dwudziestolecie międzywojenne, kiedy to stosunki pomiędzy Polską a Czechosłowacją były szczególnie napięte, a jedną z osi konfliktu stanowił pas tatrzańskiej ziemi na wschód od Białki. Później znajdowało się tu przejście graniczne, przez które – mimo sprzeciwu ekologów – mogły przejeżdżać także ciężarówki. Po wejściu Polski i Słowacji do strefy Schengen szlabany zlikwidowano, a pozwolenie na przejazd dla dużych pojazdów ograniczono do masy 7,5 tony. W pobliżu znajduje się parking oraz słowacka pętla, skąd kilka razy dziennie odjeżdżają autobusy w kierunku Popradu i Starego Smokowca. Miejsce to jest punktem wypadowym w malowniczą i bardzo długą Dolinę Białej Wody, dokąd prowadzą niebieskie znaki. Dalej można się udać na Rohatkę (Prielom) lub na przełęcz Polski Grzebień (Poľský hrebeň) i Małą Wysoką (Východná Vysoká). Okolica jest także popularna wśród taterników, którzy raz po razie próbują wspiąć się na Młynarza (Mlynár) lub w okolice Ganku (Gánok) i Żelaznych Wrót (Železná brána).
 
Dalsza podróż --> na Rohatkę (5 h 30 min)

Z Łysej Polany wyruszamy niebieskim szlakiem. Szeroka droga wchodzi w las i wiedzie równolegle do brzegu Białki, której korytem biegnie granica polsko-słowacka. Po około 45 minutach docieramy do polany Biała Woda, gdzie znajdują się ławki dla turystów i leśniczówka TANAP-u. Dalej droga łagodnie wznosi się pomiędzy skałami; przechodzimy przez most i wchodzimy w Dolinę Białej Wody. Przechodzimy przez kolejny mostek, dalej mijamy częściowo już zarośniętą Polanę pod Upłazki. Zaczynają się ukazywać piękne widoki. Po około 2 h 20 min docieramy do Polany pod Wysoką; droga zwęża się i zagłębia w las, chodnik wije się stromo. Mijamy Litworowy Staw, wspinamy się usypistymi zboczami i skalistą grzędą, po czym docieramy do Zmarzłego Stawu pod Polskim Grzebieniem. Ścieżka wznosi się wzdłuż jego północno-zachodniego brzegu. Na rozwidleniu nie zmieniamy koloru szlaku; znaki niebieskie wiodą nas najpierw nieco w dół, później ścieżka wznosi się trawersem po usypiskach piargów i złomów pod ścianami Małej Wysokiej. Następnie zakosami podchodzimy do żlebu i idziemy jego dnem, a później po skałach jego lewą stroną. Kolejny fragment szlaku jest ubezpieczony długim łańcuchem. Docieramy do żlebku, który doprowadza nas na przełęcz.


ROHATKA
Wysokość: 2288 m

Rohatka, po słowacku Prielom, to bardzo wąska przełęcz położona na głównej grani Tatr, pomiędzy Małą Wysoką (Východná Vysoká) a Dziką Turnią (Divá veža). Wznosi się pomiędzy Doliną Staroleśną (Veľká Studená dolina) a Doliną Świstową (Svišťová dolina), stanowiącą górne piętro Doliny Białej Wody (Bielovodská dolina). Strome i eksponowane przejście przez przełęcz znane było od dawna. Jeszcze w czasach Monarchii Austro-Węgierskiej poprowadzono tędy szlak ubezpieczony łańcuchami. Do dziś możliwe jest dojście zarówno z Białej Wody, jak i spod Schroniska Zbójnickiego (z obydwu stron znaki niebieskie). Pod przełęczą często bardzo długo zalegają płaty twardego śniegu. Ze względu na trudność trasę przez Rohatkę zaleca się tylko doświadczonym turystom. Polska nazwa pochodzi od węgierskiego słowa „rovátka”, oznaczającego wcięcie bądź karb.

Dalsza podróż --> do Zbójnickiej Chaty (1 h 15 min)

Schodzimy z przełęczy po stromych skałach Turni nad Rohatką, później po stożkach piargowych. Docieramy do Dolinki pod Rohatką, a następnie zbliżamy się do Zbójnickich Stawów. Stąd po około 10 minutach docieramy do schroniska.


ZBÓJNICKA CHATA
Wysokość: 1960 m

Zbójnicka Chata jest położona w Dolinie Staroleśnej, w słowackich Tatrach Wysokich. Schronisko jest czynne przez cały rok. Zaopatrzenie zapewniają tatrzańscy nosicze.

Historia

Zbójnicka Chata powstała w latach 1907-1908, początkowo budynek służył straży myśliwskiej. Na potrzeby ruchu turystycznego został udostępniony dopiero 2 lata później. Przez gości często nazywany był „Trupiarnią”, ze względu na ascetyczne warunki panujące wewnątrz. Dzisiejszą nazwę schronisko otrzymało w 1924 roku, kiedy zostało przejęte przez Klub Czechosłowackich Turystów. Podczas II wojny światowej częstymi gośćmi byli uchodźcy: narciarze z Kieżmarku, turyści i taternicy z Polski, zaś w latach 50. i 60. opozycjoniści-taternicy z Koszyc i Bratysławy.
Stopniowo rozbudowywano budynek. Duże postępy w tym zakresie poczyniono w latach 30. i 80. ubiegłego wieku. W 1998 roku Zbójnicką Chatę strawił pożar, który doprowadził do tak dużych strat, że schronisko wymagało niemal kompletnej odbudowy. Od ok. 30 lat chatarem jest Edo Záhor.

Noclegi

Schronisko dysponuje 16 miejscami noclegowymi we wspólnej sypialni, na łóżkach piętrowych z pościelą (za dodatkową opłatą 2 €).  Cena za nocleg dla jednej osoby wynosi 22 €. Istnieje również możliwość zamówienia noclegu z wyżywieniem (35 €). Koszt śniadania w schronisku to 6 €, natomiast obiadokolacji 7 €. Zbójnicka Chata ma w ofercie również paczki z przekąskami, dla zakwaterowanych, w cenie 6 €. Opłata klimatyczna wynosi 1 €. Do dyspozycji gości są kuchenka gazowa, bieżąca woda i suszarnia. W letnich miesiącach szczególną atrakcją jest taras z widokiem na dolinę, natomiast zimą czy podczas złej pogody przytulna jadalnia z kominkiem. 

Dojście do schroniska i dostępne szlaki

Dojście do schroniska ze Smokowieckiego Siodełka szlakiem niebieskim. Zbójnicka chata stanowi świetną bazę wypadową dla turystów, narciarzy i wspinaczy. Doświadczeni turyści mogą udać się stąd m.in. na przełęcz Rohatka lub na Czerwoną Ławkę.

Dalsza podróż --> do Rainerowej Chaty (2 h)

Spod Zbójnickiej Chaty prowadzi nas nadal niebieski szlak. Mijamy Długi Staw; z pomocą łańcucha pokonujemy dość stromy odcinek. Ścieżka zakręca i wiedzie zakosami obok Warzęchowego Stawu. Przekraczamy potok, za którym czeka nas nieco eksponowany trawers ubezpieczony 15-metrowym łańcuchem. Schodzimy dalej kolejnym zakosem i docieramy do mostka na Staroleśnym Potoku. Mijamy Staroleśną Kolebę; ścieżka biegnie dalej podnóżem zbocza Sławkowskiego Szczytu – ten odcinek jest szczególnie zagrożony lawinami i obrywami skalnymi. Przez cmentarzysko leśne docieramy do rozdroża pod Rainerową Chatką.


RAINEROWA CHATKA
Wysokość: 1301 m

Rainerowa Chata (Rainerova chata) znajduje się na Staroleśnej Polanie w Dolinie Zimnej Wody u zbiegu Doliny Staroleśnej i Doliny Małej Zimnej Wody. Jest to najstarszy zachowany w Tatrach schron turystyczny – Johann G. Rainer zbudował go w 1856 roku z myślą o turystach, którzy przyjeżdżali tu zwiedzić Wodospady Zimnej Wody. W kamiennym, krytym gontem budyneczku zaczęto składować drewno, gdy obok postawiono duże schronisko. W latach 1884-1980 stało tu bowiem Schronisko pod Kozicą, zwane „Kamzikiem", które służyło turystom do 1977 roku, a 13 lat później zostało rozebrane.

Rainerowa Chata, zaniedbana i bliska ruiny, w latach 1982-1983 została zabezpieczona przez TANAP. W 1997 roku Peter Petras, tragarz górski i nauczyciel z Kieżmarku, wydzierżawił budynek i przeprowadził w nim gruntowny remont. Uruchomił tam bufet ogrzewany piecem kaflowym i oświetlany lampami naftowymi. Nie oferuje noclegów, ale poza bufetem znajdują się tu także sklep z pamiątkami i muzeum nosiczów tatrzańskich. Na polanie organizowane są cykliczne imprezy: w grudniu chatar Petras buduje szopkę ze śniegu i lodu, w czerwcu następuje otwarcie sezonu letniego, a w połowie sierpnia – Dzień Rainerowej Chatki.

W rejonie chaty znajduje się sporo szlaków turystycznych. Niebieski wiedzie tu z Tatrzańskiej Łomnicy, zielony ze Starego Smokowca przez Smokowieckie Siodełko. Obok chaty przebiega także znakowana czerwono Magistrala Tatrzańska, prowadząca ze Smokowieckiego Siodełka obok Chaty Rainera do Schroniska Zamkovskiego i dalej do Schroniska Łomnickiego. Od Rainerowej Chaty można przejść szlakami niebieskim i zielonym nad Wodospady Zimnej Wody, a dalej żółtym – do Długiego Wodospadu.

Dalsza podróż --> na Smokowieckie Siodełko (40 min)

Na rozdrożu wybieramy znaki czerwone. Wygodna, niezbyt stroma ścieżka sprowadza nas na Hrebienok.


SMOKOWIECKIE SIODEŁKO
Wysokość: 1285 m

Smokowieckie Siodełko w Tatrach Wysokich, czyli Hrebienok, bywa przez Polaków nazywane „smokowiecką Gubałówką”. Rozciąga się z niego piękny widok na grupę Łomnicy.

Smokowieckie Siodełko znajduje się w masywie Sławkowskiego Szczytu. Na Hrebienok można wyjechać kolejką ze Starego Smokowca w niespełna 5 min. Wagoniki kursują od 1 czerwca do 30 października w godzinach 7:30-19:00, w pozostałych miesiącach krócej. Koszt biletu w obie strony to 9 euro, w górę 8 euro, w dół – 7 euro. Dzieci do 6. roku życia podróżują za darmo, przewidziane są także zniżki dla uczniów, młodzieży i seniorów. Kolejka powstała na początku XX wieku z myślą o sportach zimowych. Obecna kolejka zastąpiła poprzednią w 2007 roku, a każdy z dwóch wagoników zabiera 160 pasażerów.

Już w latach 20. ubiegłego stulecia Siodełko było uważane za najpopularniejszy punkt widokowy i wypadowy w Tatrach. Z platformy terenowej rozciąga się bowiem wspaniały widok na Łomnicę, Pośrednią Grań, Spisz i Niskie Tatry. W pobliżu górnej stacji kolejki znajduje się Schronisko Bilíka, a środek platformy zajmuje hotel „Hrebienok". Za nim postawiono kamień z tablicą upamiętniającą wizytę królowej brytyjskiej Elżbiety II w 2008 roku. Od 2013 roku zimową atrakcją Siodełka jest świątynia z lodu; co roku odbywa się tam także międzynarodowy konkurs rzeźby w lodzie Tatra Ice Master.

Na Smokowieckie Siodełko można wyjechać rowerem lub dojść pieszo zielonym szlakiem ze Starego Smokowca wzdłuż kolejki albo znakowaną na czerwono Magistralą Tatrzańską znad Wielickiego Stawu. Obydwa szlaki prowadzą dalej do Rainerowej Chatki, a czerwony dalej do Schroniska Zamkowskiego.

Dalsza podróż --> do Starego Smokowca (55 min)

Zielony szlak biegnie wzdłuż torów kolejki; podczas wędrówki możemy podziwiać Sławkowski Szczyt i Łomnicę. Szeroką ścieżką docieramy do willi „Ilona”, dalej mijamy dolną stację i drewniany kościółek. Z Hrebienoka można także zjechać kolejką.


STARY SMOKOWIEC
Wysokość: 1010 m

Stary Smokowiec to najstarsza tatrzańska osada rekreacyjna znana z czarownej, górskiej scenerii. Znajduje się u podnóża Tatr Wysokich na Słowacji i stanowi część administracyjnej struktury miasta Wysokie Tatry. Nieopodal znajdują się miejscowości Tatrzańska Łomnica i „reszta Smokowców”: Nowy Smokowiec, Dolny Smokowiec, Górny Smokowiec, z których Stary Smokowiec jest największy. Nad osadą góruje m.in. Sławkowski Szczyt, który jest jednym z możliwych kierunków, które można obrać ze Starego Smokowca.

Historia

Rozwój miasta datuje się głównie na dziewiętnasty wiek, kiedy to Jan Rainer rozbudował osadę o budynki sanatoryjne: Flora (w 1839 roku), Szwajcarski Dom i Bellevue (1850 rok) i inne. Należy wspomnieć, że później, z okazji narciarskich Mistrzostw Świata w 1970 roku, między perełki architektoniczne wtłoczono duże betonowe budynki, które nieco zakłóciły idylliczny charakter Starego Smokowca.

Miejscowość część swego uroku straciła również 19 listopada 2004 roku, za sprawą huraganu, który niemal doszczętnie zniszczył okoliczne lasy (powierzchnia co najmniej 14 tys. hektarów). Słowacy powstałe szkody usuwali aż przez 2 lata. Za sprawą diametralnej zmiany krajobrazu wydano pozwolenie na rozbudowę istniejącej już, szerokiej sieci narciarskiej (dziś prosperuje tu ośrodek narciarski Stary Smokovec). W miejscowości obecnie mieści się również siedziba słowackiej służby ratowniczej Górskiego Pogotowia Ratunkowego (HZS).

Turystyka

Osada potrafi olśnić turystów swoim nieco staroświeckim charakterem, licznymi budynkami willowymi, a także zielonymi terenami pośród górskiej scenerii. Jednym z najbardziej rozpoznawalnych dzieł architektury jest Grand Hotel, który został wybudowany tu już w 1904 roku. Miasto słynie również z Smokowskiej wody mineralnej. Już w osiemnastym stuleciu, wokół jej źródła wybudowano leśniczówkę i myśliwską chatę.

Do atrakcji miejscowości zarówno w sezonie jak i poza nim można wliczyć wiele elementów. Położone nieopodal w górach Siodełko (Hrebienok) zmienia się zimą w centrum sztuki lodowej. Odbywają się tu mistrzostwa w artystycznym rzeźbieniu w lodzie zwane Tatry Ice Master.

Przy ośrodku Stary Smokowiec funkcjonuje wygodna kolej linowo-terenowa na Hrebieniok, a tor saneczkowy czynny w dzień i w nocy należy do najlepszych atrakcji zimowych. Latem w miejscowości można skorzystać z bogatej oferty SPA, a ci którzy wolą aktywniej spędzać czas, mogą potraktować miasto jako doskonały punkt wypadowy do wyjścia w góry.

Dojazd

Najprościej dojechać z przejścia granicznego w Łysej Polanie: 21 km od granicy, za wsią Tatranska Kotlina, należy kierować się na Drogę Wolności (Cesta Slobody), prowadzącą wzdłuż południowego podnóża Tatr Wysokich. Stąd do Łomnicy jeszcze 8 km. Podróż należy kontynuować drogą 537 aż do Starego Smokowca. Możliwy dojazd transportem publicznym lub elektryczną koleją (Elektriczka).