Decyzja o tym została niedawno podjęta na wyjazdowym posiedzeniu słowackiego rządu w Czerwonym Klasztorze. Miejsce dość nieprzypadkowe – w końcu jest to niezwykle urokliwy zakątek Pienin, którego mieszkańcy znani są z pielęgnowania lokalnej – góralskiej – kultury. Jak powiedział burmistrz podtatrzańskiego Zdziaru, Pavol Bekesz, nietrudno zauważyć specyfikę słowackich górali, którzy pod wieloma względami różnią się od innych obywateli tego kraju.

Skupiska ludności uznawanej za góralską znajdują się głównie w północnej części kraju – od granicy z Czechami w rejonie Czadcy, poprzez całe Podtatrze, aż po okolicę Starej Lubowli. Wedle samych działaczy związanych z tą inicjatywą, ta grupa może liczyć nawet 70 tysięcy osób. Dokładne informacje przyniesie dopiero spis w 2031 r., gdyż przeprowadzony ostatnio w 2021 r. nie uwzględniał opcji określenia siebie jako górala.

Warto zaznaczyć, że decyzja rządu otworzy przed środowiskami góralskimi możliwość pozyskiwania środków z budżetu krajowego lub unijnego na podtrzymanie i kultywowanie swego dziedzictwa. Ponadto otworzy się możliwość prowadzenia nauki szkolnej w gwarze góralskiej, która pod wieloma względami przypomina bardziej język polski niż słowacki (tyczy to się szczególnie rejonów Spisza czy Orawy).