Historia: najważniejsze informacje historyczne o Tatrach, historia Tatr. TOPR dawniej i dziś. Historia powstania szlaków. Najważniejsze tatrzańskie postaci.
Stanisław Marusarz to postać, w której biografii mogłyby się zmieścić życiorysy kilku osób. Wybitny skoczek narciarski, czterokrotny olimpijczyk, wicemistrz świata, a...
Gdyby skały Tatr potrafiły mówić, z pewnością wymawiałyby jego imię z głębokim szacunkiem. Szymon Tatar Starszy, w swoich stronach znany również jako Szymek Czarny, to...
Mówi się, że ta tragedia zakończyła złotą erę polskiego himalaizmu lat 80. 27 maja 1989 roku w masywie najwyższej góry świata zeszła katastrofalna lawina. Zabrała życie...
Czy wiedzieliście, że w średniowieczu Tatry miały swojego “władcę”? Tak przynajmniej tytułował się jeden z najpotężniejszych magnatów w dziejach Królestwa...
Historia tatrzańskiego ratownictwa lotniczego, choć pełna niezwykłych interwencji i technologicznych przełomów, ma także swoje mroczne karty, które na zawsze zmieniły...
Choć historia Tatr kojarzy się nam głównie z polskimi nazwiskami, fundamenty pod nowoczesną turystykę i ochronę przyrody w tych górach kładli również ludzie tacy...
Bartłomiej Obrochta, znany powszechnie jako Bartuś, to postać-symbol, w której losach splotły się najważniejsze wątki tatrzańskiej historii: od surowego życia pasterzy, przez...
Na długo przed nastaniem czasów masowej turystyki i odkryciem uroków Tatr oraz Zakopanego, Podhale porastała nieprzebrana puszcza. Dopiero w czasach średniowiecza rozpoczął...
Na długo, nim nastała złota era polskiego himalaizmu w latach 80., Polacy mieli okazję zapisywać się w dziejach górskich eksploracji. Jeszcze przed II wojną światową dokonania...
Na szczycie Popa Iwana (2022 m n.p.m.) w Czarnohorze do dziś stoją mury budowli, która w latach 30. XX wieku stała się symbolem polskiej nowoczesności i ambicji naukowych. Obserwatorium...
W dzisiejszych czasach położona w ukraińskich Karpatach Wschodnich Worochta kojarzy się głównie z senną atmosferą górskiej wioski. Jednak w okresie międzywojennym...
Był uciekinierem z rosyjskich więzień, taternikiem odkrywającym zimowe oblicze Tatr, a przede wszystkim człowiekiem, który przez ćwierć wieku stanowił serce TOPR-u. Józef...
Historia polskiego taternictwa okresu międzywojennego to kronika wielkich sukcesów, ale i tragicznych zdarzeń. Mało która postać rozpalała wyobraźnię tak mocno, jak Jerzy...
Pod koniec lat 70. granica ludzkich możliwości w górach wysokich wydawała się jasno nakreślona. Choć najwyższe szczyty Ziemi zostały już zdobyte, panowało powszechne przekonanie,...
Sprawa dla wielu pewnie zagadkowa… Dlaczego najwyższy szczyt Australii, miejsca tak odległego od Polski, nosi swojsko brzmiącą nazwę? Powodem jest jego pierwszy udokumentowany...
Zimowe podboje najwyższych gór świata przez długi czas nierozerwalnie kojarzone były z polskimi himalaistami. To urodzeni w naszym kraju wspinacze przez lata wiedli w tym niezaprzeczalny...
Arno Puškáš, zwany przez przyjaciół “„Kakašem”, to postać absolutnie pomnikowa w rozwoju taternictwa.. Choć dziś kojarzony jest...
Anna Czerwińska była kimś więcej niż tylko alpinistką. To symbol niezłomności, humoru i pasji, która nie zna granic wieku. Przez dekady udowadniała, że w górach wysokich...
Historia tatrzańskiego przewodnictwa nieodłącznie wiąże się z nazwiskiem Walów. Ich losy to fascynująca kronika przejścia od epoki pionierskich odkryć do czasów nowoczesnej...
Jerzy Kukuczka i Krzysztof Wielicki – tych dwóch himalaistów nie trzeba przedstawiać miłośnikom gór. Na ich koncie znajduje się wiele wspaniałych wejść na...
W historii Tatr i Podhala niewielu jest bohaterów, którzy tak silnie uosabialiby przejście od pasterskiej tradycji do złotej ery turystyki i taternictwa. Wojciech Roj...
Roman Kordys (1886–1934), z wykształcenia prawnik i ceniony dziennikarz pochodzący ze Lwowa, był kluczową postacią w przełomie, jaki dokonał się w polskim taternictwie na początku...
Kacper Tekieli to postać, której nie trzeba przedstawiać miłośnikom Tatr. Pochodzący z Trójmiasta wspinacz, choć działał w różnych rejonach świata, to w Tatrach...
Wiesław Stanisławski (1909–1933) to postać niezwykle ważna w historii polskiej wspinaczki. Uznawany jest za jednego z najwybitniejszych taterników okresu międzywojennego....
Odzyskanie niepodległości przez Polskę 11 listopada 1918 roku to data symboliczna dla całego narodu. Jednak niektóre regiony kraju, w tym Podhale, na czele z Zakopanem, świętowały...
Wymieniając najwybitniejsze przedstawicielki świata kobiecej wspinaczki nie można zapomnieć o Krystynie Palmowskiej, która stanowiła bardzo ważną postać w tak zwanej „złotej...
Brat Cyprian, znany powszechnie jako "Latający Mnich" z Czerwonego Klasztoru, to postać, która w równym stopniu zakorzeniła się w historii, co w malowniczych...
Tatrzańskie Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe (TOPR), powstałe w 1909 roku, stanowiło kamień milowy w historii ratownictwa, będąc czwartą na świecie i pierwszą poza Alpami zorganizowaną...
Jerzy Kukuczka (1948–1989), jeden z najwybitniejszych himalaistów w historii i drugi człowiek na świecie, który zdobył Koronę Himalajów i Karakorum, swoją...
Władysław Cywiński (nazywany też "Włodkiem") był wybitnym polskim wspinaczem, przewodnikiem oraz zawodowym ratownikiem. Uważany jest obok Witolda Henryka Paryskiego za...
W okresie II wojny światowej poza licznymi walkami słowackich partyzantów z niemieckim okupantem doszło także do głośnej katastrofy lotniczej. W październiku 1944 roku,...
Rozwój popularności Zakopanego i Tatr w drugiej połowie XIX wieku, choć wiązał się z docenieniem bogatej przyrody i podziwem dla ludu podhalańskiego, jednocześnie negatywnie...
Leopold Świerz był wszechstronną postacią, która odegrała kluczową rolę w rozwoju polskiej turystyki tatrzańskiej i badań naukowych w Tatrach. Jako nauczyciel i działacz społeczny,...
Vladimír Tatarka, znany pod pseudonimem „Gipsy”, był jednym z najwybitniejszych słowackich wspinaczy i skialpinistów. Urodzony w 1945 roku w Bańskiej Bystrzycy,...
15 sierpnia 1939 roku, w ostatnie lato pokoju przed wybuchem II wojny światowej, Tatry stały się świadkiem jednej z najtragiczniejszych burz w historii polskich gór. W wyniku...
Mimo upływu lat jej postać wciąż inspiruje. Wanda Rutkiewicz, przez wielu uznawana za prekursorkę kobiecego himalaizmu w Polsce, otworzyła Polkom drzwi do zdominowanego dotąd przez...
Chociaż nie zalicza się do najbardziej znanych wspinaczy w polskiej historii, jego rola w rozwoju tej dyscypliny w naszym kraju jest niebagatelna. Janusz Chmielowski to nie tylko pierwszy...
Określenie "sportowiec wszechstronny" w pełni oddaje charakter Janusza Kurczaba – bohatera tego artykułu. Ten wybitny człowiek zasłynął nie tylko jako wirtuoz wspinaczki,...
11/04/2025
Od najmłodszych lat Karol Wojtyła, czyli późniejszy papież Jan Paweł II, poczuwał się do ogromnego związku z górami. Wychowany w podbeskidzkich Wadowicach chętnie zdobywał...
02/04/2025
Lektura życiorysu Józefa Uznańskiego z całą pewnością może dostarczać emocji! Przewodnik, ratownik, sportowiec, żołnierz – takie właśnie role w swoim życiu pełnił popularny...
Wojciech Kurtyka to niewątpliwie jedna z najwybitniejszych postaci w historii wspinaczki! Ta postać światowego formatu zdumiewała swoimi dokonaniami na arcytrudnych drogach chociażby...
Podtatrze nie ogranicza się jedynie do majestatycznych szczytów. Natura obdarzyła ten region urzekającym krajobrazem, lecz człowiek również pozostawił tu swoje ślady w...
W 1879 lub 1880 roku miało miejsce pierwsze odnotowane wejście na Mnicha. Wydarzenie to uznawane jest za symboliczne narodziny polskiego taternictwa. Wspinacze, którzy wzięli...
To był przedostatni akcent podbojów ośmiotysięczników zimą, które dokonali polscy himalaiści. Gasherbrum I (8080 m n.p.m.) pierwszy raz w tę porę roku padł 9 marca...
Piękna historia dokonań polskiej wspinaczki wysokogórskiej poza Tatrami nie rozpoczęła się wcale w latach 80., gdy swoje sukcesy święcili himalaiści pokroju Jerzego Kukuczki,...
Chociaż pochodził z Rzeszowa, a przez większą część życia bardzo często zmieniał miejsca zamieszkania, bardzo mocno kojarzony jest przede wszystkim z Zakopanem. Kim zatem był generał...
Zima 1985 r. stanowiła istne szaleństwo w polskim himalaizmie! Najpierw 21 stycznia Jerzy Kukuczka i Andrzej Czok zdobywają jako pierwsi zimą ośmiotysięcznik Dhaulagiri (8167 m n.p.m),...
Ta historia to gotowy scenariusz na hollywoodzką produkcję! Zimą 1945 r. grupa nieustraszonych ratowników TOPR pod dowództwem Zbigniewa Korosadowicza ruszyła na ratunek...
Kompletujący już powoli Koronę Himalajów i Karakorkum Jerzy Kukuczka wraz ze młodszym o wiele młodszym kolegą, zaledwie 24-letnim Arturem „Słoniem” Hajzerem, w dniu...
Pierwsze odnotowane wejście na Gerlach miało miejsce 1834 r. Jego zdobywcy jeszcze wtedy nie wiedzieli, że ich „łupem” padł najwyższy szczyt w całych Karpatach! Był zaś...
W latach 80. polscy wspinacze bez wątpienia stanowili światową czołówkę himalaizmu. Wyrażało się to przede wszystkim w ich błyskotliwych wejściach na ośmiotysięczniki zimą, które...
W dobie 20-lecia międzywojennego uchodziła za jedną z nie tylko najpiękniejszych, ale i najbardziej utalentowanych kobiet w polskim sporcie. Niesamowita Helena Marusarzówna z...
14 stycznia 2005 - tego dnia niestrwożony duet himalaistów w osobach naszego rodaka, Piotra Morawskiego, oraz włoskiej gwiazdy wspinaczki, Simone Moro, zdobyła najniższy...
Maciej Berbeka i Ryszard Gajewski, to nie tylko słynni przewodnicy tatrzańscy i ratownicy TOPR, ale przede wszystkim wybitni wspinacze, którzy zapisali swoje nazwiska w pięknej...
Gdy w 2013 r. prawie cała Polska świętowała Boże Narodzenie, Tatrami zawładnęła straszliwa wichura, która poczyniła olbrzymie straty. Ucierpiał przede wszystkim rejon Doliny...
Popularna kolej krzesełkowa, znajdująca się w Dolinie Goryczkowej i wywożąca na Kasprowy Wierch nieprzerwanie działa od kilkudziesięciu lat. Po raz pierwszy narciarze skorzystali z...
Ciężko wskazać większą katastrofę naturalną w dziejach Tatr jak właśnie potężny huragan z 19 listopada 2004 r., znany lepiej jako Wielka Kalamita (słow. Veľká kalamita). W wyniku...
Wyjazd do Zakopanego w celach zdrowotnych zapoczątkował miłość księdza Gadowskiego do Tatr. Kto wie, czy Orla Perć powstałaby bez jego zaangażowania?
Mówi się, że zawrócić to żaden wstyd. Odwieczna chęć pokonywania własnych słabości i bicia rekordów czasem bywa jednak silniejsza. Cena jaką należy zapłacić w górach...
28 stycznia 2003 roku doszło do największej tragedii lawinowej w historii polskich Tatr. Zginęła ósemka młodych osób, uczestników wycieczki szkolnej. Wypadek...
30 grudnia 2001 roku rozegrała się jedna z takich tragedii, które chwytają za serce najbardziej. Zginęli dwa ratownicy TOPR zmierzający na pomoc turystom, którzy nieroztropnie...
Chociaż minęło już tyle czasu, emocje wokół tego tragicznego dnia pozostają. Prezentujemy Wam dokładny zapis wydarzeń z burzy na Giewoncie 22 sierpnia 2019 r. - minuta po minucie...
Człowiek, który w życiu miał dwie wielkie pasje: góry i morze. Założyciel TOPR, taternik, pionier narciarstwa ekstremalnego w Tatrach, ale także fotograf, zapalony...
Zamarła Turnia to miejsce legendarne. Marzenie niejednego taternika - od czasów pierwszych zdobywców aż po dziś dzień. Wszystko dzięki południowej ścianie, niezwykle...
Każdy wypadek śmiertelny w górach to ogromna tragedia. Jednakże historia, która dotyczy śmierci dwóch bardzo młodych i pięknych dziewcząt, chwyta serce chyba jeszcze...
W górach wszyscy jesteśmy równi wobec ich potęgi. Błąd popełnić może zarówno nowicjusz, jak i doświadczony taternik. A siła grawitacji jest bezlitosna dla wszystkich....
8 lutego obchodzimy rocznicę śmierci Mieczysława Karłowicza, którego wypadek uznawany jest za pierwszą akcję ratunkową w historii TOPR.
07/02/2019
W czasie II wojny światowej Tatry były areną wielu ludzkich nieszczęść, jednakże zdecydowanie dominowały pośród nich te niezwiązane z działalnością górską. Po wojnie góry...
W pierwszej połowie sierpnia 1910 r. w północnej ścianie Małego Jaworowego Szczytu rozegrała się jedna z najgłośniejszych tragedii w historii taternictwa. W czasie akcji ratunkowej...
Obserwator śledzący bacznie komunikaty TOPR-u od czasu do czasu jest w stanie wyłowić informacje mówiące o tym, że jakiś taternik zginął lub doznał kontuzji, wspinając się bez...
Wypadki w Tatrach wielu kojarzą się z przepaścistymi graniami, które okazują się być zbyt trudne dla ginących na nich ludzi. Czasem jednak tragedie rozgrywają się w terenie stosunkowo...
Rok 1956 był szczególnie tragiczny w Tatrach. Wydarzyło się wówczas kilka spektakularnych wypadków, jednakże wszystkie one przyćmione zostały przez to, co wydarzyło...
18/12/2018
Śmierć towarzyszy przemierzającym góry od zawsze. Tatry są szczególnie piękne i szczególnie niebezpieczne. Na Portalu Tatrzańskim opisujemy najsłynniejsze tragedie...
11/12/2018
Ruda Wanda i Opcio, czyli Wanda Gentil-Tippenhauer i Józef Oppenheim. Co łączyło tę niezwykłą parę?
Kiedy Stanisław Barabasz powadził pierwsze próby narciarskie, mówiono mu, że to się w Tatrach nie przyjmie. Nie ma tu odpowiedniego śniegu, a narty są „wynalazkiem”...
Taternik-pionier i turysta. Legendarna postać zakopiańska, która rozumiała specyficzny charakter wsi podhalańskiej. Osoba duchowna, która starła się z dość specyficzną...
U stóp Tatr na przełomie XIX i XX wieku pojawiła się postać, która już na zawsze wpisała się w historię Zakopanego jako twórca tamtejszego krajobrazu miasta. Wielki...
Jerzy Wawrzyniec Żuławski nigdy nie używał swojego pierwszego imienia. Brał udział w wielu akcjach ratowniczych na terenie Tatr, choć nie był członkiem TOPR. Był taternikiem, pisarzem,...
Kasprowicz co prawda nie urodził się pod Tatrami, ale ich magia jak magnes przyciągnęła go do siebie. Kochał je, pisał o nich, żył nimi. Tu, w Zakopanem, spędził ostatnie lata swojego...
Początki znakowania ścieżek w Tatrach sięgają drugiej połowy XIX wieku. Przez dekady przebieg szlaków był niejednokrotnie zmieniany; wyznaczano także nowe ścieżki, inne zaś zamykano....
Niegdyś w Dolinie Białych Stawów w Tatrach słowackich stało Schronisko Kieżmarskie. Niestety spłonęło i dotąd nie zostało odbudowane.
Kto wie, czy Tatrzański Park Narodowy wyglądałby dziś tak samo, gdyby nie on. Hrabia Zamoyski, wielki patriota, uratował niejedno drzewo, niejeden las. Uratował nawet Morskie Oko.
Nazwisko Motyki odbiło się szerokim echem w świecie wspinaczkowym i pozostało na zawsze zapisane w historii taternictwa.
Po II wojnie światowej zmiany tatrzańskiej sieci szlaków były już tylko kosmetyczne. Powstały w 1954 roku TPN dokonał uporządkowania ścieżek, głównie poprzez zamykanie...
Wszyscy znamy przysłowie „dobre złego początki”. W przypadku Jana Krzeptowskiego należy odwrócić je o 180 stopni: buntownik za młodu, wyrósł na ciekawą...
Zakopiańskie Krupówki znają chyba wszyscy. Mało kto jednak w czasie zakupowo-urlopowego szału zwraca uwagę na ich prawdziwe piękno.
Ikona twórczych czasów Młodej Polski. Miłośnik Tatr, narciarstwa, wspinaczki; wybitny kompozytor i fotograf. Zmarł tragicznie, porwany przez lawinę na zboczach Małego...
Historia tatrzańskich szlaków to nie tylko historia znakowań, których mnóstwo było w czasach ks. Gadowskiego. Warto dłużej pochylić się również nad listą...
Środowisko taternickie słynie ze wzajemnej solidarności i nierzadko niewyobrażalnej gotowości do poświęcenia się dla potrzebującego pomocy kolegi. Jednak czasami niesienie pomocy za...
Przerwa w znakowaniu Orlej Perci spowodowana problemami z góralami nie trwała długo. Ksiądz Gadowski bardzo szybko znalazł rozwiązanie.
11 sierpnia 1994 roku doszło do katastrofy śmigłowca TOPR. Zginęli ratownicy oraz piloci.
Żleb Drège’a to jedno z tych miejsc w Tatrach, które owiane są legendą. Niestety w przypadku opadającego ze Skrajnej Sieczkowej Przełączki żlebu jest to wyłącznie...
Mówią, że nie ma nic trwalszego niż góry. Widać to zwłaszcza w Tatrach. Siwe szczyty i przełęcze tatrzańskie sprawiają takie wrażenie, jakby były zakorzenione w samym...
Znakowanie Orlej Perci ksiądz Walenty Gadowski rozpoczął od Wodogrzmotów Mickiewicza, skąd skierował się w stronę Polany pod Wołoszynem.
W górach wszyscy jesteśmy równi wobec ich potęgi. Błąd popełnić może zarówno nowicjusz, jak i doświadczony taternik. A siła grawitacji jest bezlitosna dla wszystkich....
25 czerwca 1979 roku miała miejsce najtragiczniejsza katastrofa w czasie akcji ratowniczej w Tatrach. W Dolinie Młynickiej rozbił się śmigłowiec.
Choć nie urodził się w Zakopanem, to właśnie tutaj został pochowany i tutaj zostanie najmocniej zapamiętany. Wielki propagator Podhala, który sercem służył naturze; nazywany...
Na początku XX wieku było już w Tatrach kilka trudnych szlaków, jednakże pomysł stworzenia powietrznej perci na bocznej grani Świnicy od początku wydawał się rewolucyjny.
Od ponad wieku możemy liczyć na pomoc Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego. Gdyby nie grono specjalnie przygotowanych, odważnych ratowników, wiele historii górskich...
Niegdyś pełna ludzi, dziś praktycznie nieodwiedzana. Hala Pyszna u stóp Błyszcza i Kamienistej to jedno z miejsc legendarnych. Podobnie jak schronisko, które tu niegdyś...
Klemens Bachleda zapisał się w historii jako pierwszy polski ratownik górski. Posiadał niezwykły dar orientacji w terenie i był jednym z najlepszych wspinaczy swoich czasów....
Walery Eljasz-Radzikowski jako pierwszy podjął się znakowania szlaków w Tatrach. Pod koniec XIX wieku i na początku XX dołączyli do niego kolejni znakarze, co spowodowało wysysp...
6 maja 1968 roku w Tatrach powiał halny z przerażającą prędkością 288 km/h. Był to najsilniejszy zarejestrowany w Tatrach wiatr.
Wydawać by się mogło, że w tak niebezpiecznym terenie jak góry schroniska stanowią oazę spokoju i bezpieczeństwa. Czasem to przeświadczenie bywa bardzo mylne.
W Tatrach istniało niegdyś dużo więcej schronisk niż teraz. Po niektórych z nich nie ma już zupełnie śladu, niektóre straszą ruinami, inne zaś stoją do dziś, ale pełnią...
Całe polskie Tatry znajdują się na obszarze Tatrzańskiego Parku Narodowego. Jego początki sięgają lat 50. ubiegłego wieku.
Najstarszym tatrzańskim szlakiem był ten prowadzący do schroniska w Starej Roztoce, wyznaczony przez Walerego Eljasza-Radzikowskiego. Trzy lata później Radzikowski podjął się...
Tatry poznaczone są siecią szlaków, które pozwalają na bezpieczne przemieszczanie się i ułatwiają orientację. A jak zaczęła się historia wyznaczania szlaków?
Niektóre tatrzańskie schroniska z różnych przyczyn zniknęły i dziś nie wszyscy wiedzą, że kiedykolwiek istniały. Należy do nich między innymi schron na Krzyżnem.
Dziś Tatry kojarzą się głównie z turystyką, pięknymi panoramami i wędrówką po szlakach. Jednak kiedyś znajdowały się tu liczne kopalnie i huty, które odegrały w...
20 stycznia 1974 r. był najtragiczniejszym dniem w historii Tatr. Ciężko w to uwierzyć, ale po słowackiej stronie w wypadkach lawinowych zginęło wówczas aż 14 osób…
3 sierpnia 1925 r. na stosunkowo prostej drodze w Dolinie Jaworowej rozegrała się jedna z największych tragedii w historii turystyki tatrzańskiej. Do dziś nie wyjaśniono jej przyczyn....
Granica państw na terenie Tatr funkcjonuje w takim kształcie jak dziś zaledwie od 1945 r. Wcześniej odnotowano kilka znaczących zmian, które były wynikami przeróżnych...
Komuś, kto nie słyszał nigdy tej historii, może ona wydać się nieprawdopodobna. Ciężko jest bowiem uwierzyć, że kiedyś w Tatrach istniało schronisko, które zostało wysadzone...