Korzenie boahtera
Wojciech Roj urodził się 3 stycznia 1839 w Zakopanem. Roj należał do starego rodu Podhalan, dla których góry były domem, a honor – najwyższą wartością. Jako młodzieniec pomagał rodzicom w polu oraz parał się ciesielstwem i kowalstwem. Wyjeżdżał także do pracy na Węgry.
U boku „Króla Tatr”
Sława Wojciecha Roja nierozerwalnie wiąże się z postacią dr. Tytusa Chałubińskiego. To właśnie Roj, obok legendarnego Jana Krzeptowskiego Sabały, był nieodłącznym towarzyszem słynnych „wycieczek bez programu” organizowanych przez Chałubińskiego. Roj nie tylko prowadził przez nieoznakowane wówczas szlaki, ale dbał o logistykę i bezpieczeństwo wypraw. Dla Chałubińskiego Roj był kimś więcej niż pracownikiem – był przyjacielem i mentorem w kwestiach znajomości topografii Tatr oraz kultury ludowej.
W 1886 roku Wojciech Roj został mianowany przewodnikiem tatrzańskim I klasy, co było wówczas najwyższym dowodem uznania umiejętności wspinaczkowych i topograficznych. W świat przewodnictwo wciągali go Maciej Sieczka i Szymona Tatara starszy, inni z pośród legendarnych przewodników. Właśnie z tym pierwszym oraz Tytusem Chałubińskim dokonali pierwszego odnotowanego wejścia na Mięguszowiecki Szczyt Wielki.
Budowniczy i Artysta
Wpływ Wojciecha Roja wykraczał jednak daleko poza ścieżki górskie, gdyż odegrał on kluczową rolę w narodzinach stylu zakopiańskiego. Jako wybitny cieśla i mistrz budowlany, stał się głównym wykonawcą wizji artystycznych Stanisława Witkiewicza. To właśnie pod okiem Roja powstawała Willa Koliba – pierwszy budynek wzniesiony w pełni w nowym stylu narodowym, opartym na podhalańskim budownictwie. Witkiewicz niezwykle cenił Roja za jego wrodzone poczucie estetyki i precyzję, które pozwoliły przekuć surowe góralskie konstrukcje w dzieła architektury podziwiane przez intelektualistów z całej Polski.
Dziedzictwo i Pamięć
Roj był postacią zaangażowaną społecznie. Był jednym z założycieli Towarzystwa Tatrzańskiego, a także współtwórcą struktur, które później przekształciły się w TOPR. Jego życie było mostem między dawnym, pasterskim Podhalem a nowoczesną turystyką.
Zmarł w wieku 85 lat w dniu 21 stycznia 1924 roku i został pochowany na Nowym Cmentarzu w Zakopanem. Został zapamiętany jako postać, która uczyła i dalej uczy, że góry wymagają nie tylko siły mięśni, ale przede wszystkim pokory i szacunku.
