na Baranie Rogi

Baranie Rogi to jeden z najwyższych tatrzańskich szczytów, osiagający wysokość 2526 m. Jego dwa wierzchołki rozdzielone są Baranią Szczerbą. Na szczyt nie prowadzi znakowana ścieżka, można tam jednak wejść w towarzystwie przewodnika. Poniżej propozycja jednej z możliwych tras.

STARY SMOKOWIEC
Wysokość: 1010 m

Stary Smokowiec to najstarsza tatrzańska osada rekreacyjna znana z czarownej, górskiej scenerii. Znajduje się u podnóża Tatr Wysokich na Słowacji i stanowi część administracyjnej struktury miasta Wysokie Tatry. Nieopodal znajdują się miejscowości Tatrzańska Łomnica i „reszta Smokowców”: Nowy Smokowiec, Dolny Smokowiec, Górny Smokowiec, z których Stary Smokowiec jest największy. Nad osadą góruje m.in. Sławkowski Szczyt, który jest jednym z możliwych kierunków, które można obrać ze Starego Smokowca.

Historia

Rozwój miasta datuje się głównie na dziewiętnasty wiek, kiedy to Jan Rainer rozbudował osadę o budynki sanatoryjne: Flora (w 1839 roku), Szwajcarski Dom i Bellevue (1850 rok) i inne. Należy wspomnieć, że później, z okazji narciarskich Mistrzostw Świata w 1970 roku, między perełki architektoniczne wtłoczono duże betonowe budynki, które nieco zakłóciły idylliczny charakter Starego Smokowca.

Miejscowość część swego uroku straciła również 19 listopada 2004 roku, za sprawą huraganu, który niemal doszczętnie zniszczył okoliczne lasy (powierzchnia co najmniej 14 tys. hektarów). Słowacy powstałe szkody usuwali aż przez 2 lata. Za sprawą diametralnej zmiany krajobrazu wydano pozwolenie na rozbudowę istniejącej już, szerokiej sieci narciarskiej (dziś prosperuje tu ośrodek narciarski Stary Smokovec). W miejscowości obecnie mieści się również siedziba słowackiej służby ratowniczej Górskiego Pogotowia Ratunkowego (HZS).

Turystyka

Osada potrafi olśnić turystów swoim nieco staroświeckim charakterem, licznymi budynkami willowymi, a także zielonymi terenami pośród górskiej scenerii. Jednym z najbardziej rozpoznawalnych dzieł architektury jest Grand Hotel, który został wybudowany tu już w 1904 roku. Miasto słynie również z Smokowskiej wody mineralnej. Już w osiemnastym stuleciu, wokół jej źródła wybudowano leśniczówkę i myśliwską chatę.

Do atrakcji miejscowości zarówno w sezonie jak i poza nim można wliczyć wiele elementów. Położone nieopodal w górach Siodełko (Hrebienok) zmienia się zimą w centrum sztuki lodowej. Odbywają się tu mistrzostwa w artystycznym rzeźbieniu w lodzie zwane Tatry Ice Master.

Przy ośrodku Stary Smokowiec funkcjonuje wygodna kolej linowo-terenowa na Hrebieniok, a tor saneczkowy czynny w dzień i w nocy należy do najlepszych atrakcji zimowych. Latem w miejscowości można skorzystać z bogatej oferty SPA, a ci którzy wolą aktywniej spędzać czas, mogą potraktować miasto jako doskonały punkt wypadowy do wyjścia w góry.

Dojazd

Najprościej dojechać z przejścia granicznego w Łysej Polanie: 21 km od granicy, za wsią Tatranska Kotlina, należy kierować się na Drogę Wolności (Cesta Slobody), prowadzącą wzdłuż południowego podnóża Tatr Wysokich. Stąd do Łomnicy jeszcze 8 km. Podróż należy kontynuować drogą 537 aż do Starego Smokowca. Możliwy dojazd transportem publicznym lub elektryczną koleją (Elektriczka).

Dalsza podróż --> na Smokowieckie Siodełko (1 h 10 min)

Na Siodełko można wyjechać kolejką lub wyjść pieszo. Dolna stacja kolejki znajduje się w Starym Smokowcu nieopodal Grand Hotelu, podróż zajmuje około 5 min., bilet w górę kosztuje 8 euro. Pieszo ze Starego Smokowca prowadzi zaś szlak zielony: szosa biegnie serpentynami po prawej stronie toru kolejki.


SMOKOWIECKIE SIODEŁKO
Wysokość: 1285 m

Smokowieckie Siodełko w Tatrach Wysokich, czyli Hrebienok, bywa przez Polaków nazywane „smokowiecką Gubałówką”. Rozciąga się z niego piękny widok na grupę Łomnicy.

Smokowieckie Siodełko znajduje się w masywie Sławkowskiego Szczytu. Na Hrebienok można wyjechać kolejką ze Starego Smokowca w niespełna 5 min. Wagoniki kursują od 1 czerwca do 30 października w godzinach 7:30-19:00, w pozostałych miesiącach krócej. Koszt biletu w obie strony to 9 euro, w górę 8 euro, w dół – 7 euro. Dzieci do 6. roku życia podróżują za darmo, przewidziane są także zniżki dla uczniów, młodzieży i seniorów. Kolejka powstała na początku XX wieku z myślą o sportach zimowych. Obecna kolejka zastąpiła poprzednią w 2007 roku, a każdy z dwóch wagoników zabiera 160 pasażerów.

Już w latach 20. ubiegłego stulecia Siodełko było uważane za najpopularniejszy punkt widokowy i wypadowy w Tatrach. Z platformy terenowej rozciąga się bowiem wspaniały widok na Łomnicę, Pośrednią Grań, Spisz i Niskie Tatry. W pobliżu górnej stacji kolejki znajduje się Schronisko Bilíka, a środek platformy zajmuje hotel „Hrebienok". Za nim postawiono kamień z tablicą upamiętniającą wizytę królowej brytyjskiej Elżbiety II w 2008 roku. Od 2013 roku zimową atrakcją Siodełka jest świątynia z lodu; co roku odbywa się tam także międzynarodowy konkurs rzeźby w lodzie Tatra Ice Master.

Na Smokowieckie Siodełko można wyjechać rowerem lub dojść pieszo zielonym szlakiem ze Starego Smokowca wzdłuż kolejki albo znakowaną na czerwono Magistralą Tatrzańską znad Wielickiego Stawu. Obydwa szlaki prowadzą dalej do Rainerowej Chaty, a czerwony dalej do Schroniska Zamkowskiego.

Dalsza podróż --> do Rainerowej Chaty (25 min)

Z Siodełka zielony szlak prowadzi do schroniska Bilikova Chata. Wybieramy jednak czerwony szlak Tatrzańskiej Magistrali, który biegnie łagodnie w górę do rozstaju szlaków nieopodal Rainerowej Chaty.


RAINEROWA CHATA
Wysokość: 1301 m

Rainerowa Chata (Rainerova chata) znajduje się na Staroleśnej Polanie w Dolinie Zimnej Wody u zbiegu Doliny Staroleśnej i Doliny Małej Zimnej Wody. Jest to najstarszy zachowany w Tatrach schron turystyczny – Johann G. Rainer zbudował go w 1856 roku z myślą o turystach, którzy przyjeżdżali tu zwiedzić Wodospady Zimnej Wody. W kamiennym, krytym gontem budyneczku zaczęto składować drewno, gdy obok postawiono duże schronisko. W latach 1884-1980 stało tu bowiem Schronisko pod Kozicą, zwane „Kamzikiem", które służyło turystom do 1977 roku, a 13 lat później zostało rozebrane.

Rainerowa Chata, zaniedbana i bliska ruiny, w latach 1982-1983 została zabezpieczona przez TANAP. W 1997 roku Peter Petras, tragarz górski i nauczyciel z Kieżmarku, wydzierżawił budynek i przeprowadził w nim gruntowny remont. Uruchomił tam bufet ogrzewany piecem kaflowym i oświetlany lampami naftowymi. Nie oferuje noclegów, ale poza bufetem znajdują się tu także sklep z pamiątkami i muzeum nosiczów tatrzańskich. Na polanie organizowane są cykliczne imprezy: w grudniu chatar Petras buduje szopkę ze śniegu i lodu, w czerwcu następuje otwarcie sezonu letniego, a w połowie sierpnia – Dzień Rainerowej Chatki.

W rejonie chaty znajduje się sporo szlaków turystycznych. Niebieski wiedzie tu z Tatrzańskiej Łomnicy, zielony ze Starego Smokowca przez Smokowieckie Siodełko. Obok chaty przebiega także znakowana czerwono Magistrala Tatrzańska, prowadząca ze Smokowieckiego Siodełka obok Chaty Rainera do Schroniska Zamkovskiego i dalej do Schroniska Łomnickiego. Od Rainerowej Chaty można przejść szlakami niebieskim i zielonym nad Wodospady Zimnej Wody, a dalej żółtym – do Długiego Wodospadu.

Dalsza podróż --> do schroniska Zamkowskiego (45 min)

Z rozdroża pod Rainerową Chatą wybieramy znaki zielone i czerwone. Przekraczamy Staroleśny Potok i wspinamy się zakosem, zaś dalej przechodzimy obok Wyżniego Wodospadu i przekraczamy kolejny mostek. Idziemy w górę przez pole złomów granitu, podziwiając po drodze doliny Staroleśną i Zimnej Wody oraz masyw Sławkowskiego Szczytu. Kolejny zakos wprowadza nas w las. Czerwono znakowana Magistrala zakręca w prawo, zaś zielone znaki prowadzą nas do schroniska.

 

SCHRONISKO ZAMKOWSKIEGO
Wysokość: 1475 m

Schronisko Zamkowskiego (słowacka nazwa: Zamkovského chata) znajduje w Dolinie Małej Zimnej Wody, w słowackich Tatrach Wysokich. Jego nazwa pochodzi od imienia węgierskiego taternika i przewodnika słowackiego pochodzenia, Štefana Zamkowskiego. W miejscu, gdzie stoi schronisko krzyżują się szlaki czerwony i zielony. Nieopodal znajduje mini elektrownia, wybudowana na Małej Zimnej Wodzie.

Historia

Budynek powstał w latach 1942-1943. Pięć lat później, w 1948 roku władze Czechosłowacji odebrały go Štefanowi Zamkowskiemu, nadając schronisku nowa nazwę – Nálepkova chata (od nazwiska kapitana Nálepki, partyzanta niezwiązanego z Tatrami). Do początkowej nazwy powrócono w 1992 roku, kiedy budynek przejął wnuk Zamkowskiego – Stanislav Tichy. Od 2004 roku chatarem schroniska jest Jana Kalinčíková.

Noclegi

Schronisko Zamkowskiego jest czynne przez cały rok. Dysponuje 23 miejscami noclegowymi w pokojach 2, 4 i 5-osobowych z łóżkami piętrowymi, możliwe są 2 dostawki. WC i prysznic z ciepłą wodą znajdują się na korytarzu. Cena noclegu dla jednej osoby w sezonie (01.02-31.03, 01.06-31.10, 26.12-02.01) wynosi: 20 € / dobę, 17 € / dobę w przypadku trzech i więcej noclegów. Poza sezonem cena wynosi 17 € od osoby za dobę lub 15 € przy rezerwacji na co najmniej 3 doby i 13 € / dobę przy pobycie od poniedziałku do piątku. Przewidziane są 30% zniżki dla dzieci do 12 roku życia. Koszt pościeli to 2 € za noc. Opłata miejscowa wynosi 1 €. Jest możliwość zabranie ze sobą psa, za dodatkową opłatą 7 € / noc. W schronisku znajduje się kącik dla dzieci, a przy wejściu do budynku – letni taras. W przypadku złej pogody możliwy jest nocleg na strychu, trzeba mieć jednak własny śpiwór.

Schronisko Zamkowskiego oferuje bogatą ofertę pełnego wyżywienia. Specjalnościami są zupy: czosnkowa, kapuściana lub z soczewicy; gulasz, kiełbasa i tradycyjne słowackie ciasta i pierogi, a także piwo z beczki. Za niepełne wyżywienie zapłacimy tu 14 €, śniadanie to koszt 5,5 €, natomiast obiadokolacja 8,5 €. Jest również możliwość zamówienia paczki z przekąskami w cenie 6 €.Schronisko oferuje zniżki JAMES, KST, SVHT, ČHS, KČT, Alpenverein, ISIC.

Dalsza podróż --> do chaty Téryego (2 h 05 min)

Mijamy schronisko i ujęcie wody, przekraczamy górną granicę lasu. Zielony szlak pnie się w górę wśród bujnych kosówek. Przechodzimy obok Koleby Łomnickiej i zbliżamy się do progu polodowcowego. Ścieżka skręca ostro w lewo i wznosi się po blokach i złomach skalnych. Zakosy prowadzą nas na próg Doliny Pięciu Stawów Spiskich, następnie droga skręca ku zachodowi i doprowadza do chaty Téryego.


CHATA TERYEGO
Wysokość: 2015 m

Schronisko Téryego, bo tak brzmi polska nazwa chaty, położone w słowackiej części Tatr Wysokich, na granicy Doliny Małej Zimnej Wody i Doliny Pięciu Stawów Spiskich. Jest najwyżej położonym w Tatrach schroniskiem, które jest czynne przez cały rok. Wyżej usytuowane jest tylko schronisko pod Rysami, otwierane jednak tylko sezonowo. Turyści często nazywają Chatę Téryego – Terinką. Roztacza się stąd wspaniały widok na Pośrednią Grań, Łomnicę i Lodowy Szczyt.

Historia

Projekt budynku wyszedł spod ręki architekta Gideona Majunkego. Schronisko zostało wzniesione w 1899 roku. Ponad 50 ton materiału potrzebnego do budowy musiało zostać przetransportowane na plecach budowniczych.

Patronem chaty został Ödön Téry – taternik, inicjator budowy schroniska, zdobywca okolicznych szczytów i dróg. W okresie międzywojennym schronisko należało do Klubu Czechosłowackich Turystów, od 1939 roku do Klubu Słowackich Turystów i Narciarzy. W czasie wojny ukrywano tu polskich uchodźców z obozów jenieckich, których transportowano później w niższe rejony Tatr. W latach 1984–1986 chata przeszła modernizację, zachowując jednak kanon wyglądu nadany pierwotnie przez projektora budynku.. W 1991 roku schronisko przeszło pod władzę spółki Slovenské Karpaty, zaś później Turservis Klubu Słowackich Turystów. Z początkiem 2011 roku schronisko stało się współwłasnością KST (75%) i Słowackiego Towarzystwa Wspinaczkowego JAMES (25%)

Po zamontowaniu baterii słonecznych schronisko jest w pełni zelektryfikowane. Chatarami schroniska byli kolejno: István Zamkovszky, Slávo Cagašík, Julo Parák, Jardo Sláma, Miro Jílek sr., Franto Skopík, Belo Kapolka, Miroslav Jílek, zaś od 2004 roku chatą zarządza Peter Michalka

Noclegi

Schronisko Téryego dysponuje 24 miejscami noclegowymi w dwóch pokojach 6-osobowych i jednym 12-osobowym. Na każdym łóżku znajdują się dwa koce i poduszka. W toaletach dostępna jest jedynie zimna woda ze studni, w ubikacji znajduje się wiadro, które nie służy do wyrzucania śmieci, ale pełni rolę spłuczki napędzanej siłą ludzkich mięśni. Zakwaterowanie należy zarezerwować z uprzedzeniem, drogą telefoniczną lub mailową. W razie braku miejsc istnieje możliwość przenocowania na podłodze jadalni w cenie 11 €, w takim przypadku schronisko oferuje materac, konieczne jest, abyś posiadał własny śpiwór. Cena za nocleg 1 osoby wynosi 22 €. Nocleg dla dzieci do 6 roku życia jest bezpłatny, gdy śpią w łóżku z rodzicami lub połowę tańszy, gdy wymagają osobnego łóżka. Istnieje opcja noclegu z wyżywieniem. Turyści mogą skorzystać z jadalni, która jest w pełni wyposażana przez słowackich nosiczy. W schronisku znajduje się również kuchnia turystyczna.

Dalsza podróż --> na Baranią Przełęcz (1 h 30 min)

Od schroniska dosyć wyraźna ścieżka prowadzi w kierunku przełęczy. Z prawej strony mijamy Pośredni Staw Spiski, następnie przecinamy łąkę i dalej podchodzimy po piargach i upłazach pod Skrajną Spiską Turniczką. Docieramy do kotliny, na dnie której znajduje się okersowy Barani Stawek: najwyżej położony zbiornik wodny w Tatrach (2207 m). Podchodzimy w górę skalnym żlebem lub żeberkiem na lewo od niego. Docieramy na Baranią Przełęcz położoną na wysokości 2393 m.

Dalsza podróż --> na Baranie Rogi (30 min)

Idziemy na lewo od skał grani, następnie trawersujemy w lewo przez żebro i schodzimy do żlebu. Jego piarżystym korytem idziemy w górę, pokonujemy kilka skalnych stopni. Gdy żleb się rozszerzy, idziemy w lewo na żebro. Kolejnym żlebem przechodzimy na skalne żeberko, z niego zaś na taras szczytowy.


BARANIE ROGI
Wysokość: 2526 m

Baranie Rogi to szczyt o dwóch wierzchołkach, znajdujący się w słowackich Tatrach Wysokich. Jego wierzchołki są rozdzielone Baranią Szczerbą.  Masyw dominuje nad trzema dolinami: Czarną Jaworową, Pięciu Stawów Spiskich i Dziką. Pierwsze odnotowane wejście na szczyt miało miejsce we wrześniu 1867 roku; dokonali go ks. Józef Stolarczyk i ks. Ambroży Reformat (Tomasz Trausyl) oraz przewodnicy: Wojciech Gąsienica Kościelny, Wojciech Ślimak, Szymon Tatar starszy i Jędrzej Wala starszy. Na Baranie Rogi nie prowadzi znakowana ścieżka, a wejście jest możliwe tylko w towarzystwie przewodnika.

Dalsza podróż --> na Baranią Przełęcz (25 min)

Dalsza podróż --> nad Zielony Staw Kieżmarski (2 h 15 min)

Zejście z przełęczy ułatwiają łańcuchy. Schodzimy do głębokiego żlebu opadającego z Baraniej Przełęczy i dalej na dno Doliny Dzikiej; perć prowadzi po piargach i skąpych trawkach. Schodzimy żebrem ubezpieczonym łańcuchami, dalej przekraczamy potok i docieramy do siklawy. Stamtąd podążamy nad Zielony Staw Kieżmarski.


SCHRONISKO NAD ZIELONYM STAWEM KIEŻMARSKIM
Wysokość: 1551 m

Polską nazwą Chaty pri Zelenom plese jest: schronisko nad Zielonym Stawem Kieżmarskim. Usytuowane jest ono w słowackich Tatrach Wysokich, w Dolinie Zielonej Kieżmarskiej, położone nad brzegiem Zielonego Stawu Kieżmarskiego. W otoczeniu schroniska panują wyjątkowo korzystne warunki do uprawiania różnych sportów, stąd też bywa ono bardzo oblegane przez turystów, rowerzystów, taterników i narciarzy. Chata pri Zelenem plese jest czynna przez cały rok.

Historia

Historia schroniska sięga okolic 1880 roku. Pierwsi turyści, którzy wybierali się nad Zielony Staw, nocowali pod gołym niebem lub w szałasach pasterskich na Rakuskiej Polanie, w Dolinie Przednich Koperszadów. Na wspomnianej polanie powstała pierwsza, przytulna Egidowa Chata. Nieszczęśliwie do 1890 roku spłonęła dwukrotnie. W latach 1894-1897, na brzegu stawu wzniesiono kamienny budynek z pięcioma izbami. Od imienia fundatora – arcyksięcia Fryderyka Habsburga – nazywano go Fridrichovą chatą lub Bedrichovą chatą. Schronisko z werandą zostało zaprojektowane przez Heinricha Hermanna. Od tego czasu budynek przechodził kilka renowacji, aż do osiągnięcia dzisiejszego wyglądu.

W latach międzywojennych schronisko było własnością Oddziału Kieżmarskiego Karpathenverein. Po przejściu gruntownej modernizacji wraz z powiększeniem, od 1926 roku gospodarzami budynku byli kolejno słynni sportowcy: Matthias Nitsch (przewodnik i taternik), po wojnie Štefan Kovalčík (narciarz biegowy, olimpijczyk z lat 1948 i 1952), Michal Šoltýs (mistrz w narciarskim zjeździe z 1957 roku), a potem Anton Marec (pisarz literatury górskiej). Chatarką była również Jana Gantnerová-Šoltýsová (olimpijka z igrzysk z 1976, 1980, 1984 roku). Od 1991 roku schronisku przewodził Juraj Gantner, zaś obecnie, od 2011 roku chatarem jest Tomáš Petrík. Chata pri Zelenem plese przez wielu turystów nazywana jest nadal Brnčalką lub Brnčalovą chatą, od imienia, które w 1950 roku władze nadały schronisku po śmierci Alberta Brnčala pod Jastrzębią Przełęczą. Do starej nazwy, która dziś funkcjonuje, powrócono w 1992 roku.

Noclegi

Schronisko dysponuje 54 miejscami noclegowymi, w pokojach dla od 2 do 12 osób. Opłata za nocleg dla jednej osoby wynosi 14 €. Do opłaty dolicza się podatek dochodowy od osób powyżej 18. roku życia na rzecz miasta, w wysokości 1 € / dzień. Cena pobrania pościeli wynosi 2 € od osoby. Za niepełne wyżywienie zapłacimy 14 €, jest możliwość zamówienia mniejszych porcji w cenie 7 €, natomiast śniadania kosztują tutaj 6 €. Schronisko honoruje zniżki członów JAMES, KST, ČHS, OTK, KČT + EuroBEDS. Na zniżkę mogą również liczyć grupy większe niż 10 osób. Dzieci do 3 roku życia mogą nocować za darmo, ale bez swojego łóżka, natomiast w wieku 3-6 lat w cenie 3 € + 2 € za pościel. Dla starszych (do 15 roku życia) koszt noclegu wynosi  7 € + 2 € za pościel a cena wyżywienia jest połowę niższa niż w przypadku dorosłych. Dostępne są również dwie jadalnie i kuchnia turystyczną z maszynką gazową. Specjalnością baru jest Herbata Tragarzy (Nosički čaj), czyli napar z rosnących w pobliżu ziół.

Dalsza podróż --> do Zimnej Studni (1 h 30 min)

Od schroniska prowadzi nas żółty szlak. Ścieżka początkowo jest wygoda, idziemy przez piętro kosodrzewiny. Z czasem las gęstnieje, a dróżka robi się kamienista; pokonujemy zakręty. Docieramy do rozdroża, jednak nie zmieniamy koloru szlaku. Schodzimy jeszcze kawałek przez las i wkrótce docieramy do Zimnej Studni, gdzie dołącza się niebieski szlak.


ZIMNA STUDNIA
Wysokość: 1200 m

Zimna studnia, po słowacku Šalviový prameň, to źródło pitnej wody położone w Tatrach Bielskich. Znajduje się na Polanie Rzeżuchowej w dolnej części Doliny Kieżmarskiej, obudowane jest drewnianą studzienką. Od 1904 roku stał tam schron, używany również jako domek myśliwski. Na jego fundamentach w 1933 roku Július Tardík postawił drewniany pensjonat z gospodą, który po wojnie został upaństwowiony i służył jeszcze turystom. Rozebrano go w 1958 roku.

Dalsza podróż --> do Białej Wody (1 h 10 min)

Wygodna droga prowadzi nas przez las wzdłuż potoku, idziemy za szlakami niebieskim i żółtym, które za jakiś czas się rozwidlają. Wówczas wybieramy żółte oznaczenia i schodzimy szeroką drogą do parkingu Biała Woda.


BIAŁA WODA
Wysokość: 910 m

Parking Biała Woda (Biela voda) położony jest w Tatrach Bielskich. Jest punktem startowym wycieczki nad Zielony Staw Kieżmarski. Znajduje się pomiędzy Kieżmarskimi Żłobami a Matlarami. Od 2006 roku w czerwcu na trasie z parkingu do Schroniska nad Zielonym Stawem rozgrywany jest bieg górski upamiętniający Karela Jakeša, narciarza i himalaistę, który zginął przysypany przez lawinę w Tatrach Bielskich.