TATRZAŃSKA ŁOMNICA
Wysokość: 830–900 m n.p.m.
Tatrzańska Łomnica (słow. Tatranská Lomnica) stanowi część struktury administracyjnej miasta Wysokie Tatry i jest jedną z największych podtatrzańskich osad na słowackiej ziemi. Miejscowość ta położona jest u stóp masywu Łomnicy. To wyjątkowo atrakcyjny słowacki ośrodek turystyczny.y.
Tatranská Lomnica została założona już w roku 1892, choć za datę powstania osady przyjmuje się już rok 1881. W 1892 roku na terenie Tatrzańskiej Łomnicy powstał hotel „Łomnica”, który długo był największym tego typu obiektem turystycznym pod Tatrami. Z upływem lat podobnych budynków zaczęło przybywać (m.in. „Grandhotel Praha”), a miejscowość zyskała sławę ważnego ośrodka w branży turystycznej i wypoczynkowej.
Przełomowym wydarzeniem, które wpłynęło na istotny wzrost znaczenia turystycznego miejscowości było uruchomienie kolei linowej na Łomnicę (końcówka lat 30. XX wieku) wraz ze stacją pośrednią nad Łomnickim Stawem. Obecnie Kolejką z Tatrzańskiej Łomnicy można wjechać przez pośrednią stację Start do Łomnickiego Stawu. Stamtąd można się udać drugą kolejką na szczyt Łomnicy. Przy dolnej stacji kolejki znajdują się dwa kościoły: rzymskokatolicki i ewangelicko-augsburski.
W historię Tatrzańskiej Łomnicy mocno wpisało się przejście niszczycielskiego huraganu z 19 listopada 2004 r., który dokonał potężnych zniszczeń i spustoszenia w rejonach leśnych miejscowości, widocznych do dziś po młodym wieku drzewostanu i pojedynczych wiatrołomach.
Tatrzańska Łomnica stanowi ważny ośrodek narciarski. Co roku odbywają się tu zawody o Puchar Europy i Świata. Ośrodek oferuje do dyspozycji narciarzy dwa tereny narciarskie, na które obowiązuje wspólny karnet. Dla amatorów innych sportów, miejscowość oferuje ośrodki dostosowane do uprawiania łyżwiarstwa, fitness, paraglidingu, baseny, pola golfowe i ośrodek sportów konnych. Ci, którzy wolą odpoczywać biernie, znajdą tu pełną ofertę welness, a wieczorami mogą wybrać się na seans do znanego kina „Tatry”.
Miejscowość posiada bardzo dobrze rozbudowaną infrastrukturę. Przez miasto prowadzi Droga Wolności (słow. Cesta slobody) wiodąca z Łysej Polany i Zdziaru przez Łomnicę Tatrzańską, Stary Smokowiec i Szczyrbskie Jezioro aż do Liptowskiego Mikulasza. Ze Starym Smokowcem Tatrzańska Łomnica ma też połączenie obsługiwane przez Tatrzańskie Koleje Elektryczne – słynną „Elektriczkę”.
Tatrzańska Łomnica znajduje się bardzo blisko polskiej granicy. Najprościej dojechać z przejścia granicznego w Łysej Polanie: 21 km od granicy, za wsią Tatrzańska Kotlina należy kierować się na prowadzącą wzdłuż południowego podnóża Tatr Wysokich Drogę Wolności (słow. Cesta Slobody). Stąd do Łomnicy jest jeszcze 8 km.
Dalsza droga --> do Schroniska Łomnickiego (2 h 50 min)
Z Tatrzańskiej Łomnicy wyruszamy zielonym szlakiem. Mijamy dolną stację kolejki i kierujemy się w lewo. Idziemy wybrukowaną drogą, która wiedzie przez gęste zrośla. Wychodzimy na otwartą przestrzeń i kierujemy się ukosem w górę, przechodząc pod linami kolejki. Po 40 minutach od rozpoczęcia wędrówki docieramy na Gajny Wierch, skąd idziemy wąską asfaltową szosą, która służy także rowerzystom. Kolejnym punktem na naszej trasie jest budynek pośredniej stacji kolejki. Zielony szlak prowadzi nas w górę zakosami. Rozpoczyna się piętro kosodrzewiny, a my docieramy do budynku schroniska.
Drugim i znacznie szybszym wariantem dotarcia nad Łomnicki Staw jest wyjazd kolejką z Tatrzańskiej Łomnicy z przesiadką na stacji Start.
SCHRONISKO ŁOMNICKIE
Wysokość: 1751 m n.p.m.
Schronisko Łomnickie (słow. Skalnatá chata) jest położone w pobliżu Łomnickiego Stawu w Dolinie Łomnickiej w Tatrach Wysokich na Słowacji. Tuż przy wejściu do chaty przebiega jeden z najpopularniejszych szlaków słowackich, czyli Tatrzańska Magistrala. Z okien jadalni rozpościera się urokliwy widok na część Słowacji wraz z jej podtatrzańskimi miejscowościami.
Historia schroniska sięga aż XIX w. Pierwotnie wędrowcy nocowali w pobliżu miejsca, w którym stoi dzisiejszy budynek. W 1841 r. wymurowano kolebę, zaczątek schroniska, która dziś znajduje się z jego tylnej strony. Schronisko Łomnickie stopniowo było rozbudowywane (1877 r.), aż w 1914 r. osiągnęło pełną formę małej chatki.
W 1972 r. działalność schroniska została zawieszona ze względów sanitarnych, do czasu aż w 1984 r. opiekę nad nieużytkowaną chatą przejął TANAP, przeprowadzając kolejne, liczne renowacje.
Schronisko Łomnickie prowadzone było przez lata przez długoletniego chatara Laco Kulanga. Gospodarz był znanym nosiczem, do którego należy niedościgniony rekord – Kulanga wniósł do Schroniska Zamkowskiego (słow. Zamkovského Chata) ładunek o masie 207 kg, zaś w sumie, przez kilkanaście lat swojej kariery nosicza, wniósł do różnych schronisk ponad 1000 ton ładunków.
Dalsza droga --> na Łomnicką Przełęcz (12 min)
Na Łomnicką Przełęcz nie prowadzi znakowana ścieżka, zatem znad Łomnickiego Stawu trzeba wyjechać tu kolejką. Podróż zajmuje 12 minut.
ŁOMNICKA PRZEŁĘCZ
Wysokość: 2189 m n.p.m.
Łomnicka Przełęcz to jedna z najliczniej odwiedzanych słowackich przełęczy. Wsyzstko prze to, że można wyjechać na nią wyciągiem krzesełkowym znad Łomnickiego Stawu. Kolejka kursuje przez cały rok - w lipcu i sierpniu od 9:00 do 18:30, a w pozostałych miesiącach krócej. Przejazd trwa 12 minut. Przełęcz położona jest pomiędzy Łomnicką Kopą a Wielką Łomnicką Basztą w bocznej grani odchodzącej na południe od wierzchołka Łomnicy. Od 1998 roku kamera telewizji słowackiej transmituje stamtąd obraz warunków pogodowych. Z przełęczy zboczem Łomnickiej Grani poprowadzony jest stok narciarski. Tuż pod siodłem przełęczy w 1968 roku postawiono chatę, która stanowiła element scenografii filmów Medená veža i Orle pierko.
Dalsza droga --> na Łomnicę (1 h 45 min)
Z Łomnickiej Przełęczy podchodzimy trawiasto-kamiennym grzbietem i trawersujemy w prawo pod Łomnicką Kopą do żlebu, gdzie znajduje się tzw. Źródło Mojżesza. Idziemy w prawo przez płyty na piarżysty stok, którym wchodzimy 30 m w górę. Dalej czeka nas podejście żlebem ubezpieczonym łańcuchami. Przekraczamy południowo-wschodnie żebro Łomnicy przez tzw. Wrótka. Dalej czeka nas spadzisty żlebek zakończony krótkim płytowym zacięciem, które wyprowadza ponownie na żebro. Poziomym trawersem osiągamy dno płytkiego żlebu. Dalej idziemy w górę po skałkach. Łańcuchy ułatwiają nam pokonanie gładkiej płyty o nachyleniu niemal 45 stopni. Podążamy dnem żlebu poprzez ścianki i płytowe progi w pobliże wierzchołka. Idziemy w lewo na południową grań i nią dostajemy się na szczyt.
ŁOMNICA
Wysokość: 2632 m n.p.m.
Łomnica (słow. Lomnický štít), to drugi co do wysokości szczyt Tatr, który do około 1860 roku był uważany nawet za najwyższy w tym paśmie. Położony jest w słowackich Tatrach Wysokich na wysokości 2634 m n.p.m. Góruje nad Doliną Małej Zimnej Wody od południowego zachodu, Doliną Łomnicką od wschodu i Miedzianą Kotliną od północy.
W połowie XIX wieku nazywana była królową Tatr i strażnicą ziemi słowiańskiej. Już w XVIII wieku z północnych ścian Łomnicy rodzina Fabrych z Kieżmarku wydobywała kruszce. Okoliczne hale były wypasane przez Niemców spiskich. Nazwa szczytu wiąże się z wsią spiską Wielka Łomnica, do której dawniej należał. Łom w gwarach góralskich oznacza łomot, a łomy to powalone wiatrem drzewa. U południowych Słowian natomiast łom, rudny łom oznacza kopalnię. W polskich drukach z XIX wieku używano zamiennie nazw Łomnica lub Łomnicki Szczyt. Stanisław Staszic za starszą nazwę uważał Wielki Krapak. U Mickiewicza pojawia się z kolei określenie Krępak.
Na ścianach Łomnicy wspinają się taternicy. Tzw. Hokejka na zachodniej ścianie to jedna z najsłynniejszych tatrzańskich dróg. W zimie stoki Łomnicy stanowią największy w Tatrach ośrodek narciarstwa i snowboardu. Na szczyt można wyjechać kolejką, której dolna stacja znajduje się w Tatrzańskiej Łomnicy. Budowę pierwszej kolejki rozpoczęto w roku 1935, dolny odcinek został uruchomiony dwa lata później. Po wojnie przeszła szereg ulepszeń i modernizacji. W lipcu i sierpniu kolejka działa w godzinach 8:30-19:10, w pozostałych miesiącach krócej. Podróż podzielona jest na trzy etapy: z Tatrzańskiej Łomnicy do Łomnickiego Stawu turystów przewożą dwie kolejki gondolowe. Na stacji „Start" następuje przesiadka (bilet jest wspólny). Czas podróży wynosi 9 minut, w miesiącach letnich kolejka kursuje w godzinach 9:00-18:50. Pobyt na szczycie trwa 50 minut. Z Łomnickiego Stawu można również udać się kolejką krzesełkową na Łomnicką Przełęcz. Na szczycie znajdują się kawiarnia i pokój gościnny, w którym mogą przenocować 4 osoby. Jest tam także obserwatorium wyposażone w aparaturę do pomiaru pola magnetycznego Słońca.
Łomnica była odwiedzana przez wiele znanych postaci, między innymi Stanisława Staszica, Tytusa Chałubińskiego, Mieczysława Karłowicza czy Jurija Gagarina. Obecnie należy do najpopularniejszych tatrzańskich szczytów. Z Łomnicy rozciąga się panorama na liczne szczyty, między innymi Sławkowski Szczyt, Durny Szczyt, Kołowy Szczyt czy Hawrań.
Dalsza droga --> Granią Wideł na Kieżmarski Szczyt (4 h 30 min)
Drogę Granią Wideł zaczynamy od zejścia z platformy widokowej na Łomnicy w stronę Doliny Dzikiej, skąd kierujemy się na Wyżną Miedzianą Przełączkę. Trasa jest tu jeszcze bardzo łatwo (wycena 0+). Możemy się związać dopiero przy przejściu pod skalne płyty. Tu zaczyna się właściwa wspinaczka. Na początku poruszamy się Miedzianymi Murami (wycena II). Idąc na asekuracji lotnej obniżamy się uskokiem skalnym, wchodząc na skalnego konia. Możemy tu znaleźć spity do wpięcia się ekspresem. Po pokonaniu tego odcinka znajdujemy się na Niżnej Miedzianej przełączce, gdzie teren jest bardziej trawiasty.
Kolejny odcinek wiedzie nas ku Zachodniemu Szczytowi Wideł. My przewijamy się na lewą stronę i rozpoczynamy wspinaczkę spękanymi płytami. Po ok. 30 metrach wchodzimy ponownie na grań, przechodząc następnie na prawą stronę. Po jakimś czasie trafiamy na wierzchołek Zachodniego Szczytu Wideł, skąd nasza droga powoli będzie się obniżać.
Przechodzimy jeszcze kawałek granią („dwójkowe” trudności). Dochodzimy do miejsca, w którym będziemy mogli wykonać zjazd (alternatywą jest zejście terenem wycenianym na IV). Na niewielkiej platformie skalnej mamy do dyspozycji stanowisko, złożone z łańcucha (wcześnie znajdziemy także pętle). Poruszamy się później bardziej z prawej strony grani, dochodząc do zejścia na Przełęcz w Widłach. Lepiej tu nie dokonywać zjazdu, lecz ostrożnie zejść (teren jest bardzo kruchy, zaś przy zjeździe łatwo jest strącić w dół kamienie). Teren jest tu raczej „jedynkowy”.
Znajdujemy się w najniższym punkcie grani – połowa już za nami! Idziemy dość wyraźną linią (nieco z prawej strony) w stronę Wielkiego Szczytu Wideł, który według wielu osób jest najtrudniejszym odcinkiem. Dobrym pomysłem jest tu założyć stanowisko i zmienić sposób poruszania się na „prowadzenie”. Po drodze znajdziemy także stałe punkty asekutacyjne (haki, spity) – w tym stanowisko. Pod koniec tego odcinka droga się powoli wypłaszcza (wracamy do asekuracji lotnej). Docierając na Wieki Szczyt Wideł znajdziemy puszkę z książką pamiątkowych wpisów.
Teraz kierujemy się w „dwójkowym terenie”, którym idziemy w stronę Wyżniej Przełęczy w Widłach. Kierujemy się granią, wybierając dogodne punkty do przejścia. Przy wyraźnym zejściu w dół znajdziemy stanowisko, z którego wykonujemy krótki zjazd. Potem ruszamy granią, przechodząc z czasem na jej lewą stronę (gdy robi się trudniej). Po zejściu do niewielkiej przełączki idziemy łatwym terenem. Tak docieramy do Wyżniej Przełęczy w Widłach. Następnie pochodzimy pod Wschodni Szczyt Wideł (można tam trafić na „czwórkowe” momenty), trzymając się bardziej po lewej stronie.
Z wierzchołka schodzimy granią w stronę niewielkiej platformy, którą wykonujemy ok. 12-metrowy zjazd. Potem trzymając się prawej strony podchodzimy do Kieżmarskiej Przełęczy. Tu czeka nas ostatni odcinek drogi. W stosunkowo łatwym terenie (wycena I) ruszamy na Kieżmarski Szczyt, na którym meldujemy się po 30 minutach.
KIEŻMARSKI SZCZYT
Wysokość: 2556 m n.p.m.
Kieżmarski Szczyt (słow. Kežmarský štít) to potężny masyw , leżący w bocznej grani, odchodzącej od Wyżniego Baraniego Zwornika. Pierwsze znane wejście na szczyt miało miejsce prawdopodobnie już w 1615 roku, choć mogło też chodzić o Łomnicę, zatem pewniejsze jest wejście Franciszka Herbicha datowane na 1830 rok. 900-metrowa północna ściana pobliskiego Małego Kieżmarskiego, przecięta Niemiecką Drabiną, cieszy się sławą „największej otchłani Tatr". Pierwszy raz przebyli ją w 1932 roku Wiesław Stanisławski, Bolesław Chwaściński i Wiktor Ostrowski, zimą natomiast − Zbigniew Korosadowicz i Jan Saszel rok później. Nazwa szczytu pochodzi od miasta Kieżmark. Dawniej nazywano go także Huncowskim Szczytem (który znajduje się tuż obok). Wierzchołek góruje nad Miedzianą Kotliną (należącą do systemu Doliny Kieżmarskiej), Świstówką Huncowską i należącymi do Doliny Łomnickiej Lejkowym Kotłem oraz Cmentarzyskiem. Na północnych stokach Kieżmarskiego Szczytu w XVIII wieku prowadzono prace górnicze.
Dalsza droga --> do punktu startu w Tatrzańskiej Łomnicy (3 h 30 min). Z Kieżmarskiego Szczytu schodzimy do Huncowskiej Przełęczy (po drodze można na moment odbić w stronę Małego Kieżmarskiego Szczytu). Stamtąd schodzimy żlebem (trzeba uważać, gdyż jest strasznie kruchy), który sprowadza nas w rejon Łomnickiego Stawu (obchodzimy go z lewej strony). Drogę wyznaczają nam pozostawione przez taterników kopczyki. Tak docieramy do stacji pośredniej kolejki na Łomnicę i do Schroniska Łomnickiego, skąd schodzimy zielonym szlakiem do Tatrzańskiej Łomnicy.
