Dolina w Tatrach

Dolina Wielicka (słow. Velická dolina), będąca tatrzańską doliną walną, to miejsce dobrze znane między innymi zdobywcom Gerlacha. Właśnie stąd wyprowadza najpopularniejszy wariant drogi na najwyższy wierzchołek Tatr. Poza nim w otoczeniu króluje modernistyczny hotel górski – Dom Śląski.

Granicę Doliny Wielickiej od wschodu stanowi masyw Gerlacha (za którym sąsiaduje z Doliną Batyżowiecką), od północy główna grań na odcinku od Zadniego Gerlacha do Małej Wysokiej (za nią mamy Dolinę Białki), zaś od wschodu grań Wielickich Granatów (z drugiej strony znajduje się Dolina Staroleśna, będąca częścią Doliny Zimnej Wody). Poza Gerlachem warte wspomnienia szczyty, wznoszące się nad doliną, to Staroleśny Szczyt i Mała Wysoka.

Dolina Wielicka dość wyraźnie ułożona poziomami, przypominającymi tarasy. Pierwsze piętro znajduje się u stóp pasa skał, zwanego Morką Wantą (lub Granatnicą) i znajduje się na poziomie Domu Śląskiego. Ponad nią znajdziemy Wielicki Ogród, zwany także Kwietnikiem. Z niego też przez Mokrą Wantę opada Wysoka na 15 m Wielicka Siklawa. Powyżej zaś Wielickiego Ogrodu jest jeszcze Wyżni Wielicki Ogród i Wielicki Kocioł. W tym rejonie znajdziemy także kilka stawów, spośród których największy jest Wielicki Staw, przy którym znajduje się wspomniany hotel górski.

Nazwa tego miejsca pochodzi od dawnej wsi Veľká (będącej obecnie dzielnicą miasta Poprad). Użytkowano ją już od bardzo dawna – chociażby w celach pasterskich (pozostałością po pasących stadach są zarastające polany) lub łowieckich. W XVIII w. zaczęli tu coraz częściej zapuszczać się rozmaici badacze, a wśród nich Jakuba Buchholtz. Ponadto w połowie tego stulecia w ten rejon zapuściła się wyprawa naukowców z Wiednia, która dotarła aż pod Polski Grzebień, badając chociażby tatrzańską florę. W XIX w. w związku z popularyzacją osady Stary Smokowiec, stanowiącej wówczas modne uzdrowisko, nastąpił rozwój turystyki. Wspierało je tutaj założone w 1873 r. Węgierskie Towarzystwo Karpackie (Tatry wówczas były częścią Królestwa Węgier). Szczególne zasługi należały tu do Miklósa Szontagha, tutejszego lekarza uzdrowiskowego. Tu też w II poł. XIX w. nastąpiło znakowanie szlaków oraz rozwój infrastruktury turystycznej. W latach 1871 r. powstało tu schronisko Eduarda Blásy’ego – pierwszego odnotowanego zdobywcy Rysów, które z czasem zostało zmiecione przez lawinę. W 1895 r. z postawiono kolejny obiekt, zaś inicjatorem budowy była Śląska Sekcja Węgierskiego Towarzystwa Karpackiego – stąd też nazwa Domu Śląskiego. Ostał się do pożaru w 1962 r. Na jego miejscu wybudowano dzisiejszy obiekt, którego otwarcie miało miejsce w 1968 r. Co ciekawe, w Dolinie Wielickiej w 1912 r. wybudowano też nieistniejącą już skocznię narciarską, zaś w latach 1878-1913 niedaleko Wielickiego funkcjonowało schronisko badacza Tatr, János Hunfalvy (zostało zniszczone w wyniku pożaru). W 1995 r. w trakcie swojej pielgrzymki na Słowację do tego miejsca zawitał papież Jan Paweł II.

Do Doliny Wielickiej można udać się ze Starego Smokowca, Tatrzańskich Zrębów lub Tatrzańskiej Polanki. Goście Domu Śląskiego za zgodą słowackiego Tatrzańskiego Parku Narodowego (TANAP) i dodatkową opłatą mogą podjechać pod hotel. Dochodząc do niego można wybrać następnie drogę szlakiem zielonym w głąb doliny, aż na Polski Grzebień lub ruszyć przecinającą rejon Magistralą Tatrzańską (znakowana kolorem czerwonym). Wspinacze lub turyści pod opieką uprawnionego przewodnika mogą wybrać się na Gerlach. Większość udaje się tam drogą przez Wielicką Próbę. Nie jest to jednak jedyna opcja – do dyspozycji pozostają także takie klasyki jak Droga Tatarki czy Droga Maritina, które również prowadzą na szczyt z Doliny Wielickiej.

 

Miejsca w Dolinie Wielickiej:

Dom Śląski
Wielicki Staw

Szlaki z Doliny Wielickiej:

Szlak zielony na Polski Grzebień (2 h)
Szlak czerwony do Batyżowieckiego Stawu (2 h)
Szlak czerwony do Rozdroża pod Sławkowskim Szczytem (1 h 20 min)
Szlak żółty do Starego Smokowca (1 h 50 min)
Szlak żółty i niebieski do Tatrzańskich Zrębów (1 h 30 min)
Szlak zielony do Tatrzańskiej Polanki (1 h 35 min)