Historia odkrycia

Historia jej odkrycia to stosunkowo świeża sprawa, ponieważ w 2004 roku natrafiło na nią dwóch speleologów: Igor Papka i Branislav Šmída ze Speleoklubu Uniwersytetu Komeńskiego w Bratysławie – oni też nadali nazwę temu miejscu. Przez dekady wejście do niej pozostawało ukryte w trudno dostępnym terenie. Od momentu odkrycia jaskinia stała się przedmiotem intensywnych badań, które szybko ujawniły jej ogromną skalę. Po paru latach uznano, że jej długość jest większa niż Jaskini Wielkiej Śnieżnej (ustępuje jej jednak głębokością), która wcześniej uchodziła za numer jeden w tej kategorii w Tatrach.

Obecnie długość zbadanych korytarzy w Jaskini Cień Księżyca przekracza 34 kilometry, a głębokość sięga około 450 metrów (druga najgłębsza w słowackich Tatrach po Jaskini Jaworzynce w Dolinie Jaworowej). Przez praktycznie cały rok panuje tu temperatura sięgająca kilku stopni Celsjusza, zaś wilgotność względna powietrza wynosi niemal 100%.

Geneza i struktura

Struktura Jaskini Cień Księżyca różni się od wielu typowych jaskiń tatrzańskich. Duży wpływ na kształtowanie się całego masywu Szerokiej Jaworzyńskiej, jak i jej podziemnych korytarzy, miał istniejący tu w plejstocenie lodowiec o grubości około 200 metrów, który przyczynił się do ukształtowania rzeźby rejonu całej Doliny Białki. Wody pochodzące z procesu jego topnienia i przedostające się pod ziemię miały duży udział w procesie tworzenia się tej jaskini. Istotną rolę odegrały także ruchy sejsmiczne i tektoniczne.

Jaskinia jest niezwykle skomplikowanym labiryntem korytarzy, które rozciągają się na wielu poziomach. Wnętrze skrywa monumentalne sale (między innymi „Tatra Open”), potężne zawaliska oraz formacje naciekowe, które w surowym klimacie wysokogórskim zachowały się w niemal nienaruszonym stanie. Ze względu na swoje położenie i budowę geologiczną miejsce to jest niezwykle trudne do eksploracji, wymagające od speleologów doskonałej kondycji i zaawansowanych umiejętności technicznych.

Znaczenie naukowe

Z naukowego punktu widzenia Jaskinia Cień Księżyca jest bezcennym źródłem informacji o ewolucji Tatr. Znaleziska w jej wnętrzu, w tym kości zwierząt plejstoceńskich, pozwalają badaczom lepiej zrozumieć historię klimatu i fauny regionu. Jaskinia objęta jest ścisłą ochroną i nie jest udostępniona dla ruchu turystycznego. Jej eksploracja odbywa się wyłącznie w celach badawczych, a każde wejście ekipy speleologicznej wiąże się z wielodniowymi wyprawami w głąb tatrzańskiego masywu.

Cień Księżyca pozostaje symbolem tego, jak wiele tajemnic wciąż kryją w sobie Tatry. Mimo nowoczesnych technologii i dziesięcioleci badań tak ogromny system jaskiniowy zdołał pozostać niezauważony przez niemal cały XX wiek, co wciąż pobudza wyobraźnię kolejnych pokoleń badaczy podziemnego świata.