Doliny Pięciu Stawów Polskich położona jest w systemie walnej Doliny Białki w Tatrach Wysokich oraz stanowi górne piętro Doliny Roztoki. Znajduje się powyżej górnej granicy lasu – najniżej ulokowane jest tu piętro kosodrzewiny. Jak sama nazwa wskazuje, znajdziemy tu kilka jezior – a dokładniej jest ich sześć! A wśród nich są:
- Wielki Staw Polski - najgłębsze jezioro w całych Tatrach (prawie 80 m głębokości),
- Mały Staw Polski,
- Przedni Staw Polski,
- Zadni Staw Polski,
- Czarny Staw Polski ,
- Wole Oko.
To ostatnie, ze względu na niewielki rozmiar, przez długi czas nie określano mianem jeziora. Stąd też nazwa doliny, wskazująca na obecność jedynie pięciu jezior.
Dolina Pięciu Stawów od południa ograniczona jest granią główną, ciągnącą się tu od Świnicy po Szpiglasowy Wierch, a po drugiej stronie znajdziemy słowackie Doliny Ciemnosmreczyńską i Cichą Wierchcichą. Od północy i zachodu przez wschodnią grań Świnicy graniczy z Doliną Gąsienicową. Od Doliny Rybiego Potoku ze wschodniej strony oddzielają ją z kolei masywy Miedzianego i Opalonego Wierchu. Od północnego-zachodu z kolei zamyka ją potężny rygiel skalny, z którego do Doliny Roztoki opada Wielka Siklawa największy (ale nie najwyższy!) wodospad w całych Tatrach.
Przed objęciem tego terenu ochroną ze strony Tatrzańskiego Parku Narodowego Dolina Pięciu Stawów była intensywnie wypasana. Funkcjonowała tu wówczas tzw. Hala Pięć Stawów, obejmująca także poniższą Dolinę Roztoki. Pozostałością po tym są liczne szałasy, które zostały adaptowane na budynki TPN-u lub obiekty turystyczne. Turyści na większą skalę zaczęli przybywać tu w XIX wieku. Kamieniem milowym w rozwoju turystyki było powstanie tu pierwszych schronisk, za których budowę odpowiadało Towarzystwo Tatrzańskie (od 1919 Polskie Towarzystwo Tatrzańskie, poprzednik Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego). Obecne – dobrze znane – schronisko powstało w 1956 r. i jest najwyżej położonym tego typu obiektem w polskich górach. Nosi imię Leopolda Świerza, wybitnego badacza klimatu Tatr.
W wyniku poszerzenia działań Tatrzańskiego Parku Narodowego w latach 60. XX w. całkowicie zaprzestano tu wypasu zwierząt. Grunty w dolinie zostały przejęte drogą kupna lub wywłaszczenia. O obecności pasterzy przypomina m.in. kamienna koliba, która znajduje się przy Wielkim Stawie Polskim.
Do Doliny Pięciu Stawów możemy dojść z prawie każdej strony. Najpopularniejsza droga prowadzi z Doliny Roztoki (łączy się z drogą nad Morskie Oko przy Wodogrzmotach Mickiewicza). Ponadto możemy tu dojść z Hali Gąsienicowej wybierając trasy przez Zawrat, Kozią Przełęcz, Kozi Wierch lub Krzyżne. Znad Morskiego Oka do „Piątki” dotrzemy szlakami przez Szpiglasową Przełęcz lub Świstówkę Roztocką. Niegdyś wiódł tędy także szlak czerwony z Doliny Cichej przez Gładką Przełęcz, lecz ze względu na ochronę przyrody został zamknięty od polskiej strony (na Słowacji dalej jest czynny).
Miejsca w Dolinie Pięciu Stawów Polskich:
Schronisko PTTK w Dolinie Pięciu Stawów Polskich
Wielki Staw Polski
Mały Staw Polski
Przedni Staw Polski
Zadni Staw Polski
Czarny Staw Polski
Szlaki z Doliny Pięciu Stawów Polskich
Zielony szlak do Wodogrzmotów Mickiewicza (1 h 45 min)
Niebieski szlak do Świstówki Roztockiej (55 min)
Żółty szlak na Szpiglasową Przełęcz (2 h)
Niebieski szlak na Zawrat (1 h 30 min)
Żółty szlak na Kozią Przełęcz (1 h 20 min)
Czarny szlak na Kozi Wierch (1 h 45 min)
Żółty szlak na Krzyżne (2 h 10 min)