Szczyrbskie Jezioro

Szczyrbskie Jezioro (słow. Štrbské pleso) to duże jezioro, znajdujące się w słowackich Tatrach Wysokich na wysokości 1346 m n.p.m. Nad jeziorem położona jest popularna osada wypoczynkowa o tej samej nazwie, stanowiąca część miejscowości Szczyrba. Powierzchnia jeziora wynosi 19,76 hektarów, co czyni go drugim największym w słowackich Tatrach (po Wielkim Hińczowym Stawie).

Szczyrbskie Jezioro położone jest na tak zwanym Szczyrbskim Tarasie, oddzielającym od siebie Doliny Furkotną i Młynicką. Jest to jezioro polodowcowe, które powstało relatywnie niedawno, bo „zaledwie” kilkaset lat temu. Wcześniej znajdowały się tutaj trzy osobne stawki. Badacze wskazują, że powstanie jednego jeziora było wynikiem uszczelnienia tutejszej moreny w wyniku trzęsienia ziemi, co mogło mieć miejsce w II połowie XVII w. O całym zdarzeniu może wspominać dziejopisarz z Lewoczy, Gaspar Hain, który jednak samo trzęsienie w Tatrach przypisuje… smokowi.

Ciekawostką pozostaje kwestia jego przynależności do zlewiska konkretnego morza. Otóż, często wskazuje się, że znajduje się na Europejskim Dziale Wodnym, oddzielającym dorzecza Morza Czarnego i Morza Bałtyckiego. Wynika to z faktu, iż ani z ani do Szczyrbskiego Jeziora nie wpadają żadne wody powierzchniowe. Pojawiają się jednak głosy, że tutejsze wody w znacznym stopniu przesączają się do potoku Młynica, który stanowi dopływ znajdującego się w zlewisku Morza Bałtyckiego Popradu.

Naturalne otoczenie Szczyrbskiego Jeziora stanowią lasy świerkowe oraz kosodrzewina. Można tu także zobaczyć torfowisko, znane jako Mozgrowiska Szczyrbskie. W połowie XIX w. jezioro zostało sztucznie zarybione. Niektóre gatunki ryb, jak na przykład pstrągi, nie przyjęły się tu, lecz wiele innych dość dobrze się tu zadomowiło. Niektóre jednak zaczęły sprawiać znaczny problem, gdyż stanowiły zagrożenie dla innych gatunków, czego przykładem jest chociażby szczupak czy okoń. Wody jeziora są regularnie badane przy udziale płetwonurków, którzy co rusz dostarczają zaskakujących informacji o jego mieszkańcach.

Sama nazwa tego miejsca pochodzi od nieodległej miejscowości Szczyrba. Początek osadnictwa datuje się tu na lata 70. XIX w., gdy wokół jeziora zaczęła powstawać osada turystyczna. Już w 1895 r. otrzymała od władz państwowych status uzdrowiska, co tylko napędziło jej rozwój. Wtedy też popularne stało się pływanie łódkami po Szczyrbskim Jeziorze. Po tragedii czwórki uczniów, którzy utopili się w jego wodach, wprowadzono tu bardziej rygorystyczne środki bezpieczeństwa. Żeglowanie tutaj zostało zakazane pod koniec XX w. Zostało on przywrócone decyzją władz gminy Szczyrba, której miasto Wysokie Tatry przekazało osadę Szczyrbskie Jezioro w 2007 r.

Ciekawostka pozostaje, że w czasach austro-węgierskich ze Szczyrbskiego Jeziora wydobywano lód, który trafiał do restauracji nie tylko w okolicy, ale i na terenie całej monarchii (w tym do Wiednia i Budapesztu). W pracach brali udział głównie okoliczni górale, którzy dzięki temu mogli dorobić trochę grosza. Lód transportowano głównie nocą, aby jak najmniej się topił. Warto dodać, że stanowił sporą konkurencję dla importowanego z Norwegii, goszcząc nawet na dworze cesarskim w Wiedniu!

Szczyrbskie Jezioro od dawna stanowiło inspirację dla licznych malarzy i innych artystów. Do dziś stanowi jeden z najchętniej fotografowanych zakątków Tatr. Nic dziwnego – to malownicze położone miejsce potrafi oczarować od pierwszego wejrzenia. A dotrzeć tu można naprawdę łatwo.

 

W okolicy Szczyrbskiego Jeziora:

Szczyrbskie Jezioro (osada)

Szlaki znad Szczyrbskiego Jeziora:

Szlak czerwony do schroniska nad Popradzkim Stawem (1 h 45 min)
Szlak czerwony i zielony do schroniska nad Popradzkim Stawem (1 h 45 min)
Szlak żółty nad Wodospad Skok (2 h)
Szlak niebieski do schroniska pod Soliskiem (2 h 15 min)
Szlak czerwony i żółty do Doliny Furkotnej (2 h 05 min)
Szlak czerwony do Jamskiego Stawu (1 h 25 min)