Dolina Zuberska znajdująca się nieopodal miejscowości Zuberzec (skąd jej polska nazwa), jest jedyną doliną walną po północnej stronie słowackich Tatrach Zachodnich. Słowacka nazwa tego miejsca brzmi „Studená dolina”, stąd też w naszym języku można było niegdyś spotkać między innymi określenie „Doliny Studziennicy”. Jej granicę stanowią północna grań Wołowca, za którą mamy wspomnianą Dolinę Chochołowską oraz grań główna Tatr od Wołowca aż po sam jej zachodni koniec, czyli Przełęcz Huciańską, od której mamy na południe Dolinę Suchą Sielnicką, Dolinę Jałowiecką i Dolinę Żarską. Najważniejszymi szczytami, które tu zobaczymy są bez wątpienia Rohacze, Wołowiec, Banówka i Salatyn.
Dolina Zuberska składa się z kilku pomniejszych dolin, takich chociażby jak Dolina Łatana lub Dolina Rohacka. W tej drugiej znajdziemy wiele urokliwych jezior, znanych lepiej jako Rohackie Stawy. Warto także wspomnieć Tatliakowe Jeziorko, zwane także Czarną Młaką, przy której znajdziemy klimatyczny Bufet Rohacki (zwana też Tatliakową Chatą). Dnem tego miejsca płynie Zimna Woda Orawska, która stanowi lewy dopływ rzeki Orawa i z połączenia Rohackiego Potoku i Łatanego Potoku (niektórzy badacze uważają, iż tak naprawdę wypływa z Niżniego Stawu Rohackiego).
Jak w przypadku wielu innych dolin, historia tego miejsca jest mocno związana z pasterstwem. Mieszkańcy Orawy, której częścią jest Dolina Zuberska, zapuszczali się ze swoimi stadami aż do Doliny Rohackiej (którą z racji użytkowania przez pasterzy z miejscowości Podbiel, nazywano Doliną Podbielską). Stanowiła wówczas część tak zwanego Komposesoratu Orawskiego, czyli współwłasności ziemskiej powstałej po śmierci rządzącego tym rejonem Jerzego VII Thurzona. Jego zarządcy urządzali tu sobie także polowania. Warto dodać, iż dość znanym leśniczym, który tu pracował był Antoni Kocyan, zajmujący się badaniem tatrzańskiej przyrody oraz preparowaniem martwych zwierząt, które trafiły później na wystawy w rozmaitych muzeach. Z Polaków bywali tu Tytus Chałubiński czy Henryk Sienkiewicz.
Po I wojnie światowej, gdy powstała Czechosłowacja, pasterstwo było stopniowo eliminowane z tej części Tatr. Rozwijała się z kolei turystyka, czemu sprzyjało powstawanie nowych szlaków oraz schronisk, takich jak nieistniejące schronisko w Dolinie Łatanej (działało tylko kilka lat) oraz funkcjonujące do dziś schronisko na Zwierówce. Nastąpiła także rozbudowa skromnego wcześniej Bufetu Rohackiego. Miejsca te odegrały ogromną rolę podczas II wojny światowej, stanowiąc zaplecze dla działającej na słowacki antyhitlerowskiej partyzantki (warto dodać, iż sama Słowacja stanowiła państwo marionetkowe wobec III Rzeszy).
Z racji, iż bardzo często oczono w tym rejonie boje, tu też rozegrała się jedno z najbardziej dramatycznych zdarzeń zarówno w historii Słowacji jak i w historii polskiego Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego. Otóż, po porażce słowackiego powstania narodowego i upadku miasta Bańska Bystrzyca (główna siedziba słowackiego podziemia) w październiku 1944 r., partyzanci zostali zepchnięci głęboko w góry. Zimą 1944/1945 – gdy Zakopane zostało zajęte przez Sowietów, toczone były walki w rejonie Zwierówki między Słowakami a niemieckimi żołnierzami z doborowych oddziałów strzelców alpejskich. Z racji, iż partyzanci zostali niemal otoczeni przez wroga i wielu rannych potrzebowało pilnej pomocy, w dniu 14 lutego 1945 r. na ratunek ruszył 14-osobowy nieustraszonych ratowników z TOPR-u pod kierownictwem Zbigniewa Korosadowicza. Mimo krążących wszędzie hitlerowców, Polakom udało się przedrzeć z Doliny Chochołowskiej i dotrzeć do swoich słowackich przyjaciół, wyciągając ich z potrzasku (warto dodać, że poruszano się niemal pod nosem uzbrojonych w ciężkie karabiny maszynowe Niemców, zaś wielu partyzantów nie miało nawet butów). Po powrocie na polską stronę udało się przetransportować rannych saniami do Zakopanego. Akcja ta uchodzi za jeden z największych wyczynów w historii ratownictwa górskiego. Polegli w starciu w Dolinie Zuberskiej zostali pochowani na niewielkim cmentarzu w Dolinie Łatanej. Walki upamiętnia także zachowana szpital partyzancki, ulokowany na stokach Salatyna, gdzie znajdziemy ekspozycje poświęcone tym zdarzeniom.
Po wojnie rozwój turystyki w tym naznaczonym straszliwymi zdarzeniami rejonie nabrał rozpędu. Pod koniec lat 40. odbudowano spalone schronisko na Zwierówce. Obnoszono się z zamiarem rozwoju bazy turystycznej w tym miejscu. Planowano budowę znacznego osiedla mieszkalnego, licznych hoteli oraz ogromnego kompleksu narciarskiego (osiem wyciągów i dwie kolejki linowe). Finalnie zrezygnowano z tych planów, budując jedynie ośrodek narciarski w Dolinie Salatyńskiej (już przed wojną to miejsce było popularne wśród narciarzy). Ponadto w 1967 r. otwarto tu Muzeum Wsi Orawskiej, czyli bardzo ciekawy skansen, który można oglądać także dzisiaj. W 1987 r. Dolina Zuberska wraz z pozostałą częścią Tatr Zachodnich stała się częścią TANAP-u, czyli słowackiego Tatrzańskiego Parku Narodowego.
Warto wskazać, że przez sporą część Doliny Zuberskiej – aż do schroniska na Zwierówce – prowadzi asfalt. Goście obiektu tam się znajdującego mogą dotrzeć samochodem. Istnieje także możliwość zaparkowania pod ośrodkiem narciarskim. Ponadto w dolinie znajdziemy gęstą sieć szlaków, którymi dotrzemy między innymi na groźną Grań Rohaczy lub udać się na znacznie spokojniejszą wycieczkę chociażby nad piękne Rohackie Stawy. Istnieje także możliwość przejścia na polską stronę przez Wołowiec, Rakoń albo Grzesia.
Miejsca w Dolinie Zuberskiej:
Schronisko na Zwierówce
Bufet Rohacki (Tatliakowa Chata)
Rohackie Stawy
Górna stacja kolei krzesełkowej w Dolinie Salatyńskiej
Szpital partyzancki pod Salatynem
Adamcula
Szlaki z Doliny Zuberskiej:
Szlak niebieski na Brestową (3 h 15 min)
Szlak czerwony do Adamculi (1 h 10 min)
Szlak żółty do Doliny Łatanej (1 h 20 min)
Szlak zielony do górnej stacji kolei krzesełkowej w Dolinie Salatyńskiej (1 h 35 min)
Szlak czerwony do Zuberca (2 h)
