na Bystrą ze Słowacji

Czas przejścia: 7 h 15 min
Poziom trudności: łatwo

Bystra to najwyższy szczyt Tatr Zachodnich. Opisana poniżej trasa od strony słowackiej biegnie historycznym szlakiem, używanym niegdyś przez zbójników, przemytników, kupców i myśliwych. 

PODBAŃSKA

Podbanské (w języku polskim Podbańska) to bardzo mała osada, którą na stałe zamieszkuje około 60 osób. Podbańska leży tuż przy Tatrzańskiej Drodze Młodości, na granicy Tatr Wysokich i Tatr Zachodnich, u południowego podnóża Tatr na Słowacji. Ulokowana jest przy wylocie Doliny Cichej Liptowskiej; na północ od wylotu Doliny Kamienistej. Co ciekawe, miejscowość przedzielona jest na dwie części przez rzekę Białą Liptowską. Wschodnia nazywana jest Starą Podbańską, a zachodnia: Nową Podbańską.

Historia

Historia osady sięga dalekich czasów, kiedy pod szczytem Krywania funkcjonowało wiele kopalni (bani). W 1871 roku na obszarze dzisiejszej osady wybudowano pierwszą leśniczówkę, stąd data ta funkcjonuje powszechnie jako termin powstania miejscowości. W bliskim czasie obok leśniczówki dobudowano tartak i przetwórnię kory świerkowej. Czas na dalszą rozbudowę nadszedł dla Podbańskiej dopiero w 1923 roku. Dwa lata później powstały tu również pierwsze miejsca noclegowe. W 1968 roku powstał tu wyciąg narciarski, a rok później także słynny hotel „Krywań”. W 1982 roku do infrastruktury noclegowej miejscowości dołączył hotel Permon.

Turystyka

Podbańska, choć tak niewielka, stanowi jednak całkiem atrakcyjne miejsce pod względem turystycznym. Przy hotelu Krivaň, na południowym stoku Hliny, funkcjonuje wyciąg narciarski (576 m długości, różnica wysokości 98 m). Przez miejscowość przebiega również Magistrala Tatrzańska. Latem osada stanowi doskonałą bazę wypadową na wyjście na pobliskie szlaki. Zimą świetne warunki i trasy narciarskie dla osób stawiających pierwsze kroki na nartach przyciągają do Podbanske początkujących miłośników białego szaleństwa.

Do najpopularniejszych tras, które można obrać, uznając miejscowość jako punkt wypadowy, należą: przejście Doliną Koprową przez Ciemne Smreczyny na Koprowy Szczyt, znaki zielone, 7 godz.; Doliną Cichą na Zawory i Gładką Przełęcz, znaki żółte, potem czerwone, 5,5 godz.; Doliną Cichą na Suchą Przełęcz pod Kasprowym Wierchem, znaki żółte, 5,5 godz.; Doliną Cichą na Tomanową Przełęcz, znaki żółte, potem czerwone, 4,5 godz.; Doliną Kamienistą na Pyszniańską Przełęcz i Bystrą, znaki niebieskie, potem czerwone, 4,5 godz.

Dojazd

Dojazd z Zakopanego do miejscowości zajmuje ok. 1 godz. 30 min. Należy kierować się na DK47, następnie objeżdżając Tatry Bielskie, na Trasę 67, późnej Trasę 537, kontynuując podróż tą drogą aż do celu.

Dalsza podróż --> na Pyszniańską Przełęcz (3 h 15 min)

Z parkingu w Podbańskiej początkowo idziemy szlakami czerwonym i niebieskim, które wkrótce się rozdzielają: wybieramy niebieskie oznaczenia, które prowadzą przez las, zaś następnie nieco w dół do Potoku Kamienistego. Przechodzimy przez mostek, ścieżka wiedzie wzdłuż rzeki do wylotu Doliny Kamienistej. Przy wiacie znajduje się informacja o sezonowym zamknięciu szlaku: jest on niedostępny od 1 listopada do 14 czerwca. Idziemy najpierw przez polanę, później zaś wchodzimy w świerkowy las. W połowie długości doliny znajduje się Polana Kamienista, niegdyś wypasana. Szlak zaczyna się wznosić stromiej wśród kosodrzewin; mijamy wodospad, dalej przekraczamy potoczek. Ścieżka pnie się zakosami, zaś po ich pokonaniu czeka nas jeszcze kilkanaście minut marszu nim dotrzemy na przełęcz.


PYSZNIAŃSKA PRZEŁĘCZ
Wysokość: 1788 m

Pyszniańska Przełęcz to rozległe siodło, oddzielające szczyty Błyszcza i Kamienistej. Ze względu na niewielką – w porównaniu do sąsiednich przełęczy – wysokość, Pyszniańska od dawna była używana jako łatwe przejście z polskiej na słowacką stronę Tatr. Sporo skorzystali na tym np. kurierzy i uciekinierzy w okresie II wojny światowej. Kiedyś prowadził tu nawet szlak turystyczny wprost z Doliny Kościeliskiej, a konkretnie z Hali Ornak, jednakże po utworzeniu w Dolinie Pyszniańskiej ścisłego rezerwatu przyrody zakazano przechodzenia tą drogą. Dziś na przełęcz można dostać się zarówno od strony słowackiej, jak i polskiej – z tym że, idąc przez TPN, zamiast prostej drogi z Doliny Kościeliskiej, zmuszeni jesteśmy okrążać rezerwat przez Iwaniacką Przełęcz, Ornak i Błyszcz (czerwone znaki). Znacznie krótsza jest – znakowana na niebiesko – słowacka droga z miejscowości Podbańska. W kierunku wschodnim widać jeszcze dawną ścieżkę na Kamienistą – obecnie przejście tędy jest zabronione.

Dalsza podróż --> na Błyszcz (45 min)

Z przełęczy czerwone znaki wiodą nas w kierunku zachodnim, na lewo od krawędzi grzbietu. Na końcu długiej grani znajduje się punkt zwornikowy, Błyszcz. 


BŁYSZCZ
Wysokość: 2159 m

Błyszcz to niezwykle ciekawy przypadek. Od zawsze znajduje się w cieniu Bystrej – najwyższego szczytu Tatr Zachodnich – znajdującego się zaledwie 15 minut drogi od jego wierzchołka. Z formalnego punktu widzenia nie jest nawet górą, ponieważ pomiędzy nim a Bystrą nie ma żadnego obniżenia terenu (wybitność równa 0). W rzeczywistości Błyszczem nazywane jest zakończenie północnego grzbietu Bystrej. Miejsce to znajduje się na głównej grani Tatr, na granicy polsko-słowackiej, pomiędzy trzema dolinami: Kamienistą, Pyszniańską i Gaborową. Od wschodu najbliżej położonym szczytem jest Kamienista, od której Błyszcz oddzielony jest Pyszniańską Przełęczą. Od zachodu zaś grań biegnie w kierunku Siwego Zwornika i dalej – w stronę Starorobociańskiego Wierchu. Wniesienie widoczne jest z daleka – m.in. z Doliny Kościeliskiej – tworząc wraz z Bystrą niezwykle charakterystyczny i piękny krajobraz. Stoki opadające w stronę Doliny Pyszniańskiej bardzo często odbijają w ciekawy sposób promienie słoneczne, dzięki czemu wzniesienie to rzeczywiście zdaje się błyszczeć – i stąd jego nazwa. Dawniej prowadziła tu bardzo popularna ścieżka z Hali Ornak. Zamknięto ją tu po wojnie, ze względu na utworzenie ścisłego rezerwatu przyrody w Dolinie Pyszniańskiej. Polscy turyści mieli przez to mocno utrudnione zadanie, chcąc dostać się na szczyt – na szczęście aktualnie można tu dotrzeć czerwonymi znakami od Gaborowej Przełęczy Wyżniej. Ścieżka prowadzi także w drugą stronę – ku Pyszniańskiej Przełęczy, jednakże stamtąd istnieje możliwość zejścia tylko na stronę słowacką, w kierunku miejscowości Podbańska. Przejście to czynne jest tylko od 15 czerwca do 31 października.

Dalsza podróż --> na Bystrą (15 min)

Z Błyszcza na Bystrą prowadzi nieznakowana ścieżka, która biegnie dość ostrym skalisto-trawiastym grzbietem.


BYSTRA
Wysokość: 2248 m

Bystra o 50-100 m przerasta sąsiednie wierzchołki. Wznosi się ponad dolinami Gaborową, Kamienistą i Bystrą, jest zwornikiem trzech grani. Pod południowymi ścianami szczytu znajduje się kilka Bystrych Stawów. Dawniej w polskim piśmiennictwie Bystra nazywana była Pyszną, obecną nazwę wniosły mapy austriackie z połowy XIX wieku.

Szczyt był odwiedzany od dawna, głównie z polskiej strony. Pod koniec XIX wieku odbywano nocne wycieczki na Bystrą, by podziwiać z wierzchołka wschód słońca. W 1928 r. Jerzy Młodziejowski pisał o Bystrej: „Wszystko chciałoby się zapamiętać... Bo też widok z Bystrej jest tak wspaniały, że nie tylko geografa, ale i zwykłego turystę zdoła poruszyć.” Można stąd podziwiać takie szczyty jak Rysy, Gerlach, Hruby Wierch i Krywań, a także Kasprowy Wierch czy Świnica. Po północnej stronie wyróżniają się masywne wapienne ściany Czerwonych Wierchów i Kominiarskiego Wierchu.

Na Bystrą wiodą żółty szlak od Przybyliny oraz niebieski szlak prowadzący od Doliny Gaborowej. Otwarte są tylko w okresie od 16 czerwca do 31 października. Na szczyt prowadzi też ścieżka z Błyszcza, jednak nie stanowi ona oficjalnego szlaku turystycznego.

Dalsza podróż --> do Hrdova (3 h)

Z Bystrej schodzimy szlakiem żółtym, który biegnie stromo w dół wąskim trawiastym grzbietem. Ścieżka sprowadza nas zakosami do Bystrych Stawów. Po godzinie docieramy na Wyżnie Koszarzysko, czyli zarastającą polanę, na której znajdują się wiata, szałas i źródełko. Szlak prowadzi nas później przez las wzdłuż potoku; mijamy polanę Hradek. Na rozdrożu szlaków kierujemy się bez zmian szlakiem zółtym, który doprowadza nas do przystanku autobusowego Pribylina-Hrdovo.