na Zawory i Gładką Przełęcz

Czas przejścia: 10 h 35 min
Poziom trudności: łatwo

 
Trasa przedstawiona poniżej wiedzie przez dwie doliny, które nie są zbyt tłumnie odwiedzane przez turystów: Koprową i Cichą. Wycieczka jest łatwa, ale dostarcza przepięknych widoków.

TRZY STUDNICZKI
Wysokość: 1140 m

Trzy Studniczki to miejsce w Tatrach Wysokich, które przez Słowaków nazywane jest Tri studničky. Położone jest pomiędzy miejscowością Szczyrbskie Jezioro a osadą Podbańska.

Znajduje się tutaj rozdroże szlaków turystycznych, przystanek autobusowy i płatny parking, a nieopodal szosy polana z leśniczówką TANAP. Leśniczówka została wzniesiona w 1907 roku; po doprowadzeniu tam linii telefonicznej stanowiła punkt alarmowy Horskiej Służby. Nowy budynek, postawiony w 1969 roku, został niedawno przebudowany i obecnie mieści pensjonat. O leśniczówce tej pisze Adam Bahdaj w swojej powieści Order z Księżyca. Trzy studniczki nazywane bywają też Trzema Źródłami, gdyż słowackie słowo „studniczka” oznacza właśnie źródło. Nazwa pochodzi od trzech źródeł dobrej wody wytryskujących w tej okolicy. Z Trzech Źrodeł można udać się na Koprową Przełęcz lub Krywań. Prowadzi tędy także czerwonym szlakiem Magistrala Tatrzańska.

Dalsza podróż --> do rozdroża pod Gronikiem (45 min)

Na rozstaju wybieramy biegnące razem znaki czerwone i niebieskie, które po kilkunastu minutach się rozdzielają. Podążamy szlakiem niebieskim, który prowadzi w dół zakosem. Przekraczamy jeden strumyk, wkrótce następny, i po chwili docieramy do rozdroża.


ROZDROŻE POD GRONIKIEM
Wysokość: 1104 m

Rozdroże pod Gronikiem, czyli Rázcestie pod Grúnikom, położone jest w Tatrach Wysokich. Krzyżują się tu szlak niebieski i zielony.

Rozdroże pod Gronikiem to rozdroże szlaków turystycznych przy niedostępnej dla pojazdów samochodowych asfaltowej drodze przez Dolinę Koprową. Jego nazwa pochodzi od reglowego wzniesienia Gronik, u podnóża którego się znajduje. Na rozdrożu jest wiata dla turystów i tabliczki informacyjne szlaków turystycznych. Można się stamtąd udać szlakiem zielonym do Podbańskiej lub niebieskim w górę na Koprową Przełęcz, a w dół do Trzech Źródeł.

Dalsza podróż --> do Doliny Koprowej (1 h 10 min)

Z rozdroża podążamy niebieskim szlakiem w głąb Doliny Koprowej. Po prawej stronie widzimy masyw Krywania; wzdłuż ścieżki płynie Koprowa Woda. Przechodzimy przez most nad potokiem i wkrótce docieramy do Niewcyrskich Siklaw: trzech wodospadów na Niewcyrskim Potoku. Dla turystów dostępna jest tylko Niżnia Niewcyrska Siklawa, do której prowadzi nieznakowana ścieżka obok drewnianej studzienki. Słowacka nazwa wodospadu to Kmeťov vodopád na cześć literata i patrioty Andreja Kmeťa. Obok wodospadu znajduje się platforma widokowa.


DOLINA KOPROWA

Dolina Koprowa (Kôprová dolina) znajduje się w Tatrach Wysokich. Jej nazwa pochodzi od marchwicy, przez Słowaków nazywanej kôprovníček bezobalný.

Dolina Koprowa ma długość 11 km i powierzchnię 31,3 km2. Jej górne odgałęzienia sąsiadują z Doliną Pięciu Stawów i Dolinką za Mnichem. Po wschodniej stronie można zobaczyć Krywań, po zachodniej Wielką Kopę Koprową. Przez dolinę przepływa potok Koprowa Woda, który latem zanika na odcinku kilku kilometrów. Znajduje się tu kilka stawów, wśród których największe to Niżni i Wyżni Ciemnosmreczyński Staw, Niżni i Wyżni Teriański Staw oraz Kobyli Stawek. W dolinie od dawna rozwinięte było pasterstwo, które w obrębie Garajowej Polany utrzymało się do lat 50. ubiegłego wieku. Dolinę, zwaną kiedyś także Ciemnosmreczyńską, chętnie opisywali polscy pisarze i poeci, między innymi Kazimierz Przerwa-Tetmajer, Tadeusz Malicki czy Adam Bahdaj. Obecnie Dolina Koprowa jest obszarem ochrony ścisłej TANAP-u, nie ma w niej schronisk turystycznych, a ruch turystyczny jest niewielki.

Dalsza podróż --> na Zawory (2 h 50 min)

Niebieski szlak pnie się dalej łagodnie w górę. Docieramy do placyku z wiatą i przechodzimy przez most na drugi brzeg Koprowej Wody. Od tego miejsca szlak zaczyna oddalać się od potoku i wznosić nieco stromiej w kierunku wschodnim. Wchodzimy w las zwany Ciemnymi Smreczynami, następnie docieramy do rozstaju. Tym razem kierujemy się zielonymi oznaczeniami, które wkrótce doprowadzają do kolejnego rozwidlenia. Stąd zielone znaki wiodą na przełęcz Zawory. Szlak pnie się coraz bardziej stromo, prowadzi zakosami. Przekraczamy potok i podążamy coraz wyżej. Pod koniec ścieżka znów biegnie zakosami i doprowadza na przełęcz.

 

ZAWORY
Wysokość: 1876 m

Zawory to szeroka przełęcz oddzielająca wierzchołek Gładkiego Wierchu od Cichego Wierchu. Przez siodło przełęczy przechodzi czerwony szlak z Doliny Wierchcichej na Gładką Przełęcz. Jeszcze w latach siedemdziesiątych XX wieku zielony szlak prowadził stąd na przełęcz Liliowe, ale obecnie przejście dla turystów jest zabronione. Panorama widokowa z Zaworów obejmuje niewielki wycinek Tatr Zachodnich i Wysokich, ale ma oryginalny układ i duże deniwelacje. Miejsce jest niedostępne dla turystów w okresie od 1 listopada do 14 czerwca.

Dalsza podróż --> na Gładką Przełęcz (20 min)

Znaki czerwone wiodą z przełęczy wąskim grzbietem, zaś dalej w lewo na zbocze Gładkiego Wierchu, wznosząc się trawersem ponad kotlinami. Przełęcz oddalona jest od Zaworów o niecały kilometr.


GŁADKA PRZEŁĘCZ
Wysokość: 1994 m

Gładka Przełęcz, którą Słowacy nazywają Hladké sedlo, znajduje się w Tatrach Wysokich. Miejsce to jest niedostępne dla turystów w okresie od 1 listopada do 14 czerwca.

Jedna z najniżej położonych przełęczy w grani Tatr Wysokich, znajdująca się pomiędzy dolinami Cichą i Białki. Jej nazwa pochodzi od zbocza Gładkie, leżącego poniżej przełęczy. Pierwszego odnotowanego przejścia przełęczą z Doliny Cichej do Doliny Pięciu Stawów Polskich dokonał Albrecht Sydow w 1827 roku, szlak do Doliny Cichej przeprowadzono w roku 1889. W 1911 roku szła tędy Maria Skłodowska-Curie z córkami. Z przełęczy rozciąga się widok na Dolinę Pięciu Stawów i wschodnią część Tatr Wysokich.

Dalsza podróż --> do Liptowskiego Koszaru (1 h 55 min)

Z Gładkiej Przełęczy wracamy na Zawory (15 min) i stamtąd kierujemy się w dół czerwonym szlakiem. Ścieżka przechodzi w zakosy; przekraczamy Cichą Wodę. Szlak na jakiś czas oddala się nieco od potoku, by wkrótce znów wieść wzdłuż jego brzegu przez las i kosówki. Idąc wzdłuż Cichej Wody, docieramy do rozwidlenia szlaków.


LIPTOWSKI KOSZAR
Wysokość:1250-1265 m 

Liptowski Koszar to rówień w Dolinie Cichej poniżej stoków Goryczkowej Czuby. Dawniej był polaną, jednak po zaprzestaniu wypasu w latach 50. teren zarasta lasem. Przez środek równi przepływa potok Cicha Woda, a szlak turystyczny przekracza go mostkiem. Przy górnym końcu Liptowskiego Koszaru znajduje się Rozdroże pod Kasprowym. Z południowych stoków Goryczkowej Czuby uchodzi do Liptowskiego Koszaru żleb, którym zimą schodzą lawiny i systematycznie niszczą las przy Rozdrożu pod Kasprowym, w wyniku czego jest to teren bezleśny. Lawiny zniszczyły też turystyczną wiatę stojącą powyżej rozdroża. Okolica ta była miejscem kilku tragicznych wypadków polskich narciarzy, którzy we mgle pomylili kierunki, zjeżdżając z Kasprowego Wierchu. Po miesiącach znajdowano ich zwłoki w kosówce lub w lesie. Żółtym szlakiem można przejść przez Rozdroże pod Kasprowym na Kasprowy Wierch, natomiast czerwonym na Zawory i Gładki Wierch.

Dalsza podróż --> do wylotu Doliny Cichej (3 h 05 min)

Przechodzimy przez mostek i kierujemy się żółtym szlakiem przez Cichą Dolinę, który prowadzi łagodnie w dół. Nadal cały czas idziemy wzdłuż brzegu Cichej Wody. Docieramy na Ubogie Polany, gdzie znajduje się chata „Tabor” i głaz pamiątkowy informujący, że podczas II wojny światowej stacjonowała tu kompania oddziału partyzanckiego „Vysoké Tatry”. Od tego miejsca szlak w kierunku przełęczy Zawory jest zamykany na sezon zimowy. Idąc dalej, po prawej stronie widzimy Hlinik (1500 m). Okolica ta słynie z wielkich lawin. Szlak doprowadza nas do Niżniej Polany Cichej; przekraczamy Potok Krzyżny i Koprową Wodę, po czym docieramy do rozdroża u połączenia dolin Cichej i Koprowej.


DOLINA CICHA

Dolina Cicha (Tichá dolina), znajdująca się w Tatrach Wysokich, biegnie od Podbańskiej pod Gładką Przełęcz. Jest to jedna z największych tatrzańskich dolin – ma długość 14 km i powierzchnię 52,3 km2. Jej największymi bocznymi odnogami są doliny Hlina i Koprowica. Najwyższy szczyt w otoczeniu to Świnica. Obszar doliny objęty jest ochroną rezerwatową, ale ze względu na silne wiatry i lawiny stan lasów jest tu bardzo zły: w 2004 roku huragan powalił około 185 tysięcy drzew w wylotowych partiach dolin Koprowej i Cichej. Do lat 50. XX wieku w dolinie wypasano owce; w czasie II wojny światowej zazwyczaj tędy przechodzili uciekinierzy na Węgry i kurierzy polskiego podziemia. W latach 40. znajdował się tu obóz pracy przymusowej  – internowani pracowali przy zalesianiu. Po wojnie wędrowali tędy przemytnicy, a słowacka straż graniczna miała swoją stałą placówkę u wylotu doliny. W Wielkim Żlebie Kondrackim, opadającym do doliny spod Suchego Wierchu Kondrackiego, odnaleziono tropy dinozaura.

Dalsza podróż --> do Podbańskiej (30 min)

Na rozwidleniu wybieramy żółte znaki i wchodzimy na asfaltową drogę. Dalej przechodzimy przez drewniany most nad Białą Liptowską i asfaltową drogą docieramy do Podbańskiej. Chcąc wrócić na parking w Trzech Studniczkach, należy na rozwidleniu wybrać znaki zielone, które doprowadzą do rozdroża pod Gronikiem, stamtąd zaś szlak niebieski doprowadzi do Trzech Studniczek (1 h 45 min od rozwidlenia).