Omawiana dolina łączy się w swojej zachodniej części z głównym systemem Doliny Białki w rejonie Polany Biała Woda. Tę część Tatr ograniczają od północy wschodnia grań Świnicy (którą biegnie Orla Perć), od wschodu główna grań Tatr, zaś od południa Północno-wschodnia grań Szpiglasowego Wierchu (na której znajduje się chociażby masyw Miedzianego). Dnem Doliny Roztoki biegnie potok Roztoka, który wypływa z Wielkiego Stawu Polskiego i opadając potężnym ryglu skalnym, „broniącym” dostępu do Doliny Pięciu Stawów Polskich, tworzy słynny wodospad Siklawa. Warto wspomnieć, iż właśnie na tym cieku wodnym, nieopodal jego ujścia do Białki, znajdują się Wodogrzmoty Mickiewicza, które mija się w drodze nad Morskie Oko.
Jak zaznaczono we wstępie, górną częścią Doliny Roztoki jest Dolina Pięciu Stawów Polskich. Nie jest to jednak jedyna część jej systemu. Wspomnieć tu należy także o Buczynowej Dolinie oraz Świstówce Roztockiej.
Ciekawostką jest sama nazwa tego zakątka – niegdyś „roztoką” w Karpatach nazywano miejsce, gdzie woda „roztaczała się”, czyli rozchodziła na różne odnogi. W swoich dziejach Dolina Roztoki była miejscem intensywnie wykorzystywanym przez pasterzy. Co prawda, do dzisiejszych czasów nie ostały się niegdyś rozległe polany , lecz mamy tu niemało szałasów, przypominającej nam o przeszłości tego rejonu. Dziś, dolinę w większości porasta cenny las – rosną tu między innymi bardzo stare świerki (niektóre liczą 300-400 lat!) oraz wspaniałe limby.
Turyści dotarli tutaj już w XVIII w. Pierwszymi byli rozmaici naukowcy, których fenomen przyrodniczy Tatr skłonił do złożenia wizyty w tym miejscu, połączonej z badaniami. Tak trafił tu na przykład jezuita Gabriel Rzączyński, będący wybitnym przyrodnikiem i badaczem polskich Karpat. Zawitali tu także Stanisław Staszic oraz Ludwik Zejszner, którzy także zasłynęli swymi tatrzańskimi badaniami. Jednak Dolina Roztoki przyciągała nie tylko tęgie umysły świata nauki. Docierali tu i zwyczajni turyści, szukający kontaktu z pięknem tutejszej przyrody. Tym sposobem ten rejon stał się jednym z najpopularniejszych miejsc w polskich Tatrach. Tu też biegł szlak turystyczny wyznakowany w 1899 r. przez Walerego Eljasza, jako pierwszy po naszej stronie pasma górskiego (prowadził z zakopiańskiej Jaszczurówki).
W 1876 r. na polanie Stara Roztoka powstało lubiane przez dawnych wędrowców schronisko, które w 1912 r. przeniesiono w miejsce obecnie działającego. Zakątek ten wydaje się być nieco na zupełnym uboczu, lecz warto pamiętać, że w dawnych czasach biegła tamtędy droga nad Morskie Oko (jej bieg zmieniono na początku XX w.), a także szlak za Białkę, który zlikwidowano go po II wojnie światowej.
Szlaki z wylotu Doliny Roztoki
- Szlak czerwony na Palenicę Białczańska (40 min)
- Szlak czerwony na Polanę Włosienica (1 h 5 min)
- Szlak zielony do Wielkiej Siklawy (2h)
- Szlak zielony do Schroniska PTTK w Dolinie Roztoki (10 min)
Miejsca w Dolinie Roztoki;
