Wylot tej niezwykłej doliny znajduje się nieopodal popularnego Szczyrbskiego Jeziora. Granica północna tego miejsca opiera się o główną grań Tatr na odcinku od Cubryny po Zmarzły Szczyt (po drugiej stronie mamy polską Dolinę Rybiego Potoku), wschodnia o tak zwaną Grań Kończystej (za nią mamy Dolinę Batyżowiecką), zaś zachodnia o fragment głównej grani odnogi Krywania i odchodzącą od niej Grań Baszt (tam znajdują się już Dolina Koprowa oraz Dolina Młynicka). Ponad doliną rozpościerają się takie szczyty jak chociażby Rysy, Mięguszowieckie Szczyty, Wysoka, Kończysta, Ganek czy Koprowy Wierch.
Dolina Mięguszowiecka posiada wyraźne rozgałęzienia i ułożenie piętrowe. W jej skład wchodzą przede wszystkim Dolina Hińczowa, Żabia Dolina Mięguszowiecka i Dolina Złomisk. Znajdziemy tu liczne i przepiękne stawy – między innymi wspomniany Popradzki Staw oraz Wielki Hińczowy Staw, będący największym (ok. 20,8 ha) i najgłębszym (53,7 m) po słowackiej stronie Tatr. Co istotne z hydrologicznego punktu widzenia, z tych dwóch stawów wypływają odpowiednio potok Krupa i Hińczowy Potok (którego w dolnym biegu niektórzy badacze nazywają Mięguszowieckim Potokiem). Łączą się one u wylotu doliny, tworząc rzekę Poprad, która płynie przez słowacki Spisz oraz Sądeczzyznę, wpadając nieopodal Starego Sącza do Dunajca.
Sama nazwa tej doliny pochodzi od miejscowości Mięguszowce, która znajduje się nieopodal miasta Poprad. Niegdyś poza wypasem (głównie wołów) prowadzono tu prace górnicze (szukano chociażby złota). Turyści i uczeni zaglądali tu chętni już w XIX w. i dla nich też w 1879 otwarto schronisko, położone nad Popradzkim Stawem. Nie miało ono jednak szczęścia i w ciągu pierwszego dziesięciolecia swojej działalności płonęło dwukrotnie (pierwszy raz już w pierwszy roku od otwarcia). W 1897 r. obiekt został wyburzony z powodu decyzji nowego właściciela tego rejonu, księcia Christiana Hohenlohe – posiadacz m.in. Tatr Jaworzyńskich i słynnego rywala hrabiego Władysława Zamoyskiego w sporze o Morskie Oko. Szlachcic obnosił się z zamiarem utworzenia tu rezerwatu łowieckiego. Na miejscu zniszczonego obiektu postawiono nowy, który przetrwał aż do lat 60. XX w. Co ciekawe, także pod koniec XIX w. pojawiły się pomysły budowy schroniska pod Rysami, jednak poprzedni księcia Hohenlohe, Węgier Ferenca Máriássyego nie wyraził na to zgody, obawiając się o los żyjących w tamtej okolicy kozic. Warto dodać, że równocześnie planowano budowę kolei zębatej ze Szczyrby do coraz dynamiczniej rozwijającego się Szczyrbskiego Jeziora, a następnie do Żabiej Doliny Mięguszowieckiej, skąd na Rysy miała zabierać turystów planowana kolej linowa. Z uwagi na wymagane nakłady finansowe projekt finalnie upadł.
Bardzo dużo w zagospodarowaniu turystycznym rejonu przyniosła końcówka lat 20. XX w. Wówczas to dość młoda Czechosłowacja postanowiła wykupić ten rejon Tatr pod utworzenie późniejszego parku narodowego. Wyznakowano nowe szlaki i wyrażono zgodę na budowę schroniska pod Rysami, którego budowę ukończono w 1933 r. Pierwotnie planowano utworzenie znacznie większego obiektu, lecz z racji protestów obrońców przyrody ostano na niewielkim budynku, rozbudowanym dopiero w 1978 r. o dodatkowe piętro.
Warto zaznaczyć, że Dolina Mięguszowiecka jest także ważnym miejscem pamięci o zmarłych. Tu znajduje się Tatrzański Cmentarz Symboliczny pod Osterwą, który otwarto w 1940 r. (przy poświeceniu obiektu brał udział prezydent prohitlerowskiej wówczas Słowacji, czyli ksiądz Józef Tiso). W tej części Tatr miała miejsce także największa w historii katastrofa lawinowa z 20 stycznia 1974, w trakcie której zginęło aż 12 uczestników kursu narciarskiego, będących uczniami szkoły w słowackim Komarnie. Ciała dwóch z nich znaleziono dopiero wiosną. Sama lawina, która zeszła z Przełęczy nad Skokiem w Grani Baszt na wysokości ok. 2200 m n.p.m.), była tak silna, że wdarła się na przeciwległe zbocze doliny na wysokość ponad 40 m! W akcji ratunkowej wzięło udział około 300 osób. Warto dodać, że tego dnia obowiązywał zaledwie pierwszy stopień zagrożenia lawinowego!
Dolina Mięguszowiecka dziś cieszy się ogromną popularnością, a to za sprawą atrakcyjnych szlaków oraz funkcjonujących tu obiektów nad malowniczym Popradzkim Stawem – słynnego schroniska (będącego faktycznie hotelem górskim) oraz Majlathowej Chaty. Ponadto stąd możemy ruszyć na Rysy lub Koprowy Wierch, a także wybrać się Magistralą Tatrzańską na Przełęcz pod Osterwą.
Miejsca w Dolinie Mięguszowieckiej:
Schronisko nad Popradzkim Stawem
Schronisko pod Rysami
Tatrzański Cmentarz Symboliczny pod Osterwą
Majlathowa Chata
Szlaki z Doliny Mięguszowieckiej
Szlaki niebieski i czerwony do schroniska pod Rysami (2 h 35 min)
Szlaki niebieski i czerwony na Koprowy Wierch (3 h 5 min)
Szlak czerwony do Szczyrbskiego Jeziora (1 h 20 min)
Szlak niebieski do Stacji Popradské pleso (1 h 20 min)
