Są różne teorie, co do pochodzenia polskiej nazwa tego miejsca. Według pierwszej ma związek z „łomami”, czyli skałami, zrzucanymi przez wody górskiego potoku (mowa oczywiście o płynącym tędy Łomnickim Potoku). Określenie to z czasem wedle założenia rozciągnęło się na szczyt Łomnicę oraz miejscowość Wielką Łomnicę. Druga teoria mówi, iż nazwy szczytu i stawu pochodzą od wspomnianej Wielkiej Łomnicy. Jeszcze ciekawsza jest kwestia słowackiej nazwy, która brzmi Skalnaté pleso. Z jednej strony przyjmuje się, że pochodzi z niemieckiego słowa Steinbach, czyli skalisty potok, mającego odnosić się do Łomnickiego Potoku. Zdaniem słowackiego znawcy Tatr, Ivan Bohuša, jest to zniekształcenie od słowa „Steinbock”, czyli kozica. To założenie opiera się m.in. na opracowaniu Georga Buchholza z 1717 r., w którym pojawia się nazwa „Steinbock See”, czyli „Kozie Jezioro”. Aby jeszcze bardziej skomplikować sprawę w zamierzchłych czasach używało się także określenia Czerwony Staw, a to od koloru kamieni, leżących na jego dnie.
Łomnicki Staw znajduje się dokładnie w Dolinie Łomnickiej. Ten zakątek nieszczęśliwie stał się dobrym przykładem negatywnego oddziaływania człowieka na przyrodę. Od dawnych czasów intensywnie wypasano tu zwierzęta, które doprowadziły do degradacji gleby. Niekorzystna dla środowiska była także budowa kolejki na Łomnicę w latach 30. oraz wyciągu na Łomnicką Przełęcz. W trakcie prac została naruszona nieprzepuszczalna warstwa skał, co też spowodowało, że Łomnicki Staw zaczął wysychać. Przed wojną oraz w latach 50. czechosłowackie władze próbowały poradzić sobie z tym problemem, lecz bezskutecznie. Przez to też wahania poziomu wody są tu naprawdę spore, a niejednokrotnie staw wysycha w dość dużym stopniu (na ten przykład jesienią 2021 wysechł zupełnie).
Nad Łomnickim Stawem znajduje się powstałe już pod koniec XIX w. klimatyczne Schronisko Łomnickie, obserwatorium astronomiczne oraz stacja pośrednia kolejki na Łomnicę, w której znajdziemy hotel górski „Encián”. Nad jeziora można wyruszyć z Tatrzańskiej Łomnicy (droga zajmuje około trzech godzin) lub dostać się tam kolejką. Zaraz obok Łomnickiego Stawu przebiega znakowana na czerwono Magistrala Tatrzańska. Z tego rejonu prowadzą także najłatwiejsze warianty dróg pozaszlakowych na Łomnicę i Kieżmarski Szczyt.
Szlaki znad Łomnickiego Stawu:
Szlak czerwony na Rakuską Czubę (1 h 20 min)
Szlak czerwony do Chaty Zamkowskiego (1 h 5 min)
Szlak zielony do stacji „Start” (1 h 15 min)
Szlak niebieski do Zimnej Studni (2 h 10 min)
