Krystyna Palmowska w Tatrach

Wymieniając najwybitniejsze przedstawicielki świata kobiecej wspinaczki nie można zapomnieć o Krystynie Palmowskiej, która stanowiła bardzo ważną postać w tak zwanej „złotej erze polskiego himalaizmu”. Jej przygoda, podobnie jak w przypadku innych sław świata górskiego, zaczęła się w Tatrach. A potem już było tylko wyżej.

Urodzona 11 listopada 1948 roku Krystyna Palmowska swoje pierwsze wspinaczkowe kroki w wysokich górach stawiała w Tatrach, a następnie w Alpach, gdzie zdobywała doświadczenie w wymagającym terenie i trudnych warunkach. Wspólnie z inną ikoną polskiej wspinaczki, Anną Czerwińską, tworzyła zespół już od końca lat 60., przechodząc trudne drogi w Tatrach, między innymi na Kazalnicy Mięguszowieckiej czy w masywie Małego Młynarza.

Świetnie radziła sobie także w Alpach. Jako przykład może służyć pokonanie północnej ściany Matterhornu zimą 1978 r. w kobiecym składzie, co było pierwszym takim przejściem w historii (razem z Wandą Rutkiewicz, Anną Czerwińską oraz Ireną Kęsą). Te alpejskie doświadczenia miały kluczowe znaczenie dla późniejszych wypraw w najwyższe góry świata.

Największe sukcesy Palmowskiej wiążą się ze zdobywaniem ośmiotysięczników w Himalajach i Karakorum. Jako pierwsza kobieta weszła na Broad Peak, co miało miejsce w 1983 roku. Zdobyła także szczyt Nanga Parbat i brała udział w kilku innych wyprawach (próbowała wejść na K2 czy Kanczendzongę), współpracując z innymi ikonami polskiego himalaizmu. Działała przede wszystkim w stylu alpejskim, co w tamtych czasach nie było tak częste w najwyższych górach świata.

Palmowska żyła nie tylko wspinaczką – pracowała jako inżynier elektronik oraz pisarka, tworząc liczne publikacje z tematyki górskiej. W swoim dorobku ma między innymi książkę „Zaklętym w górski kamień. Tragedie złotej ery polskiego himalaizmu”, w której analizowała wypadki i historię polskiego himalaizmu. Za całokształt osiągnięć w 2025 r. otrzymała nagrodę Super Kolos – jeden z najważniejszych laurów w środowisku podróżników i wspinaczy.

15 czerwca 2025 r. Krystyna Palmowska zginęła w wyniku upadku w rejonie Koprowego Wierchu w Tatrach Słowackich – jej ciało odnaleziono w Dolinie Piarżystej. Miała wówczas 76 lat. Śmierć legendarnej himalaistki poruszyła środowisko górskie. Jej działanie pozostawiło jednak trwały ślad – zarówno w historii polskiego himalaizmu, jak i w świadomości kolejnych pokoleń wspinaczy.