Głównym aktorem tego spektaklu jest jeleń szlachetny (łac. cervus elaphus), a konkretnie samiec, zwany bykiem. Rykowisko trwa zazwyczaj od połowy września do października, a jego kulminacja przypada na momenty, gdy jesienne poranki i wieczory stają się chłodne i mgliste. Charakterystyczny, głęboki i donośny ryk byka roznosi się echem po dolinach, wywołując niekiedy… panikę.

Nie jest tajemnicą, że co roku w okresie rykowiska telefony do TOPR są zasypywane zgłoszeniami od turystów, którzy mylą ryk godowy jeleni z odgłosem niedźwiedzia! W rzeczywistości ryk byka jest głosem samca, który ma dwa cele: wabić łanie (samice) i ostrzegać rywali o swojej obecności i dominacji. Najsilniejsze byki gromadzą wokół siebie „chmary” łań, a słabszych konkurentów odpędzają samym głosem lub, jeśli to nie wystarczy, widowiskową walką na poroża.

Szacuje się, że na terenie samego polskiego Tatrzańskiego Parku Narodowego żyje ponad 200 jeleni. To sprawia, że jest to najliczniejsza tak zwana zwierzyna gruba w Tatrach i podstawowy element tatrzańskiego ekosystemu.

Jelenie przez cały rok prowadzą wędrowny tryb życia: latem wędrują wysoko, nawet w piętro kosodrzewiny, a na zimę schodzą niżej, do regli.

Rykowisko to „Natura bez cenzury”, jak często przypominają pracownicy TPN. Aby być świadkiem tego zjawiska, ale jednocześnie nie zaszkodzić zwierzętom, musimy pamiętać o kilku zasadach:

• cisza i dystans: samce w okresie rykowiska są silnie pobudzone i mogą być agresywne. Nigdy nie należy się do nich zbliżać, a już absolutnie zabronione jest imitowanie ich ryków – byk może potraktować to jako wyzwanie do walki i ruszyć w kierunku człowieka.
• trzymaj się szlaku: pamiętaj, że od zmierzchu do świtu (czyli przez cały okres wzmożonej aktywności jeleni) obowiązuje zakaz poruszania się po szlakach TPN. To kluczowe, by zapewnić zwierzętom spokój, zwłaszcza w czasie godów, kiedy tracą ogromne ilości energii.
• to jest jeleń, nie niedźwiedź! Jeśli słyszysz głośne porykiwania, zachowaj spokój i zdrowy rozsądek. Numer alarmowy TOPR jest przeznaczony dla osób w realnym zagrożeniu życia!

Rykowisko to niezwykły przywilej dla każdego miłośnika gór. Uszanujmy ten czas walki i miłości, obserwując go z bezpiecznej odległości i pozostawiając jeleniom ich przestrzeń.

Ten spektakl możemy także zobaczyć za sprawą materiału z fotopułapki, opublikowanej przez TPN: