Gerlach

Gerlach, Gierlach, Gerlachovský štít to najwyższy szczyt Tatr oraz całych Karpat, należący do Korony Europy. Położony jest w Tatrach Wysokich na wysokości 2655 m. Mieczysław Karłowicz nazywał go królem tatrzańskim".

Uwaga! Szczyt niedostępny znakowanym szlakiem (możliwe wejście z przewodnikiem).

 

Jego masyw składa się z kilku wierzchołków: wierzchołek zwornikowy z granią główną to Zadni Gerlach, od głównego szczytu oddzielony Przełęczą Tetmajera; dalej kolejno Wyżnie Gerlachowskie Wrótka, wierzchołek Pośredniego Gerlacha, Pośrednie Gerlachowskie Wrótka, Gerlachowska Czuba, Niżnie Gerlachowskie Wrótka i Mały Gerlach. Masyw góruje nad dolinami Wielicką od południowego zachodu, Batyżowiecką od północnego wschodu i Kaczą od południa (należy ona do systemu Doliny Białej Wody).

Nazwa szczytu pochodzi od nazwiska komesa Gerlacha von Georgenberga, który w XIV wieku zasiedlał północną część Spisza i był założycielem wielu wsi. Nazwa ta zmieniała się wielokrotnie: Gerlach nazywany był na Słowacji między innymi Szczytem Franciszka Józefa, Szczytem Legionistów i Szczytem Stalina. Obecna nazwa obowiązuje bez zmian od roku 1959. W języku polskim funkcjonują dwie formy nazwy: Gerlach (główna) i Gierlach, szczyt bywał także nazywany Garłuchem, Kotłowym Szczytem i Kotłem.

Pierwsze wejścia turystyczne nie są dokładnie odnotowane – najprawdopodobniej już w 1834 roku podczas polowania na kozice na szczycie stanęli tatrzańscy przewodnicy Johann Still i Martin Spitzkopf-Urban, a także dwóch nieznanych koziarzy. W 1855 roku szczyt został zdobyty przez dwóch polskich botaników, Zygmunta Bośniackiego i ks. Wojciecha Grzegorka, a pod koniec lat 60. XIX wieku na Gerlach weszli austriaccy inżynierowie prowadzący prace kartograficzne. Zimą jako pierwsi zdobyli szczyt Janusz Chmielowski i Károly Jordán oraz przewodnicy Klemens Bachleda, Johann Franz (senior) i Paul Spitzkopf-Urban. Miało to miejsce w roku 1905. W 1997 roku na szczycie postawiono metalowy krzyż.

Ze szczytu rozciąga się rozległa panorama. Z Gerlacha można podziwiać między innymi Hawrań, Jaworowy Szczyt, Lodowy Szczyt, Durny Szczyt i Łomnicę, a także doliny Staroleśną i Wielicką. Nie jest dostępny znakowanym szlakiem – wejście możliwe z przewodnikiem.